Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Hręšist rķkisstjórnin vķsindi og fręši?

Į mišöldum var myrkur ķ mannheimum. Fólk žjįšist af sjśkdómum, fįfręši og nęringarskorti, auk žess aš vera undir hęl valdatéttar landeigenda, aušmanna og trśarpostula. Upplżsingin braut žessa hlekki, fęrši mannlegt samfélag til betri vegar, mešal annars meš žvķ aš geta af sér hin fjölbreytilegustu vķsindi og fręši.

Mikilvęgata afurš upplżsingarinnar er ekki žekkingin, heldur ašferširnar sem viš getum beitt til aš afla žekkingarinnar. Ašferširnar eru bęši yfirveguš og hófstillt oršręša (samtal) en einnig vķsindaleg nįlgun og hugsun. Hér erum viš ekki aš tala um męlitęki eša verkfęri, heldur skipulagša og agaša hugsun, nęma į rök og tilfinningar sem gerir okkur kleift aš rannsaka allt frį lömunarveiki og alzheimer til sįlarlķfs Njįls og Bergžóru. Žannig lęrum viš um mannlegt ešli og lķšan, sjśkdóma og fjarlęgja hnetti.

Heimur nśtķmans tekur breytingum og žannig er mįl meš vexti aš vķsindi og fręši eiga undir högg aš sękja. Žaš hefur slęmar afleišingar fyrir bęši žekkingarleitina og samfélag manna.

Hérlendis hafa Hįskólar lengi veriš undirfjįrmagnašir, kennaramenntun er ekki metin aš veršleikum, rįšleggingar fręšimanna žvķ mišur of oft hundsašar, og umręša um žjóšžrifarmįl žvķ mišur oft ómarkviss eša hreinlega afvegaleidd af pólitķskum įstęšum.

Kristjįn Leósson ešlisfręšingur skrifaši grein į vķsir.is um mikilvęgi vķsinda, og setur ķ samhengi viš ķslenskt samfélag (Hręšist forsętisrįšherra „ęgivald vķsindalegrar kennisetningar?“). Hann segir m.a.

Sķšastlišinn laugardag fjölmenntu vķsindamenn og įhugafólk um vķsindi ķ göngur til stušnings vķsindunum ķ hundrušum borga um allan heim. Tilgangurinn var aš vekja athygli į mikilvęgi vķsinda og įkvaršanatöku sem byggir į sannreyndum upplżsingum sem grunnstoš ķ nśtķmasamfélagi, grunnstoš mannlegs frelsis, öryggis og velsęldar. Sķšustu misserin hafa vķsindamenn, menntastofnanir og rannsóknastofnanir sums stašar įtt undir högg aš sękja, m.a. ķ Bandarķkjunum, Tyrklandi og Ungverjalandi en Vķsindagangan įtti žó ekki sķšur erindi viš stjórnvöld hér į landi sem viršast hafa einsett sér aš draga markvisst śr hįskólamenntun og almennt minnka vęgi vķsinda ķ samfélaginu.

Žegar nišurstöšur vķsindarannsókna hugnast mönnum ekki er oft reynt aš gera vķsindamenn hjįkįtlega og żja aš žvķ aš nišurstöšur žeirra séu marklausar. Fyrsti flutningsmašur įfengisfrumvarpsins svokallaša, Teitur B. Einarsson, ręddi į Alžingi ķ febrśar sl. nišurstöšur lżšheilsurannsókna sem vöršušu lķkleg įhrif frumvarpsins. Samkvęmt žingmanninum er „...oft varasamt aš fella alla mannlega hegšun undir einfalda tölfręšilega samantekt og draga vķštękar įlyktanir śt frį einfaldri samlagningu og deilingu.“ Žingmašurinn śtskżrši mįl sitt frekar og sagši „Tökum sem dęmi eftirfarandi fullyršingu, svona til aš létta ašeins lundina: Aš mešaltali hefur homo sapiens eitt eista. [...] Žaš er aušvitaš rétt tölfręši ef bęši kynin eru sett ķ mengiš og stušst viš einfalda deilingu en žaš hefur augljóslega enga žżšingu og er fullkomlega marklaust.“

...

Žaš kom žvķ talsvert į óvart žegar mįlefni Vķsinda- og tęknirįšs voru, meš  forsetaśrskurši frį 11. janśar sķšastlišnum samkvęmt tillögu Bjarna Benediktssonar forsętisrįšherra, fęrš frį honum sjįlfum til Mennta- og menningarmįlarįšuneytis. Žeirri veigamiklu breytingu fylgdi enginn rökstušningur né var hśn kynnt vķsindasamfélaginu eša borin undir žaš. Nś ķ kjölfar Vķsindagöngunnar er žvķ e.t.v. viš hęfi aš forsętisrįšherra skżri fyrir įhugasömum hvort hann telji mįlefni vķsinda skyndilega ekki žess ešlis aš žau kalli į mišlęga samhęfingu, hvort mįlaflokkurinn žurfi ekki lengur žann sess ķ stefnumótun stjórnvalda sem ofangreindur forveri hans lagši įherslu į, eša hvort löggjafar- og framkvęmdavaldiš eigi hreinlega aš foršast „ęgivald vķsindalegrar kennisetningar“ eins og samflokksmašur hans leggur įherslu į.

Vķsindin eru aš sjįlfsögšu ekki fullkomin, frekar en nokkurt annaš mannlegt kerfi. Vķsindi eru heldur ekki trśarbrögš. Traust vķsindi eru byggš upp af stöšugri sjįlfsgagnrżni og eru ķ stöšugri žróun. Ef stjórnmįlamenn, sérhagsmunaašilar eša ašrir telja sig žar hafa fundiš réttlętingu fyrir žvķ aš kasta megi vķsindunum til hlišar eša leitast viš aš gera žau léttvęg žį eru žeir komnir į hęttulega braut. Margir telja e.t.v. hįskólamenntun og vķsindi fyrst og fremst vera „fjįrfestingu til framtķšar“, nokkurs konar lottómiša sem viš getum vališ aš kaupa eša kaupa ekki. Vissulega er menntun fjįrfesting til framtķšar en hér er svo miklu meira ķ hśfi. Vķsindin eru grundvöllur upplżstrar įkvaršanatöku. Vķsindin eru lišur ķ almannavörnum, meš vöktun į mengun og nįttśruvį. Vķsindin tryggja aš viš göngum ekki um of į takmarkašar nįttśruaušlindir okkar en opna į sama tķma nż tękifęri til frekari veršmętasköpunar ķ atvinnugreinum sem byggja į slķkum aušlindum. Staša vķsinda og tękni er lykilžįttur ķ alžjóšlegri samkeppnishęfni landsins. Vķsindarannsóknir eru atvinnugrein sem dregur milljarša inn ķ žjóšarbśiš įr hvert. Vķsindin leitast viš aš skżra įstand heimsins og stöšu okkar ķ honum. Vķsindin varšveita menningu og tungumįl. Vķsindin lękna fólk.

Vel męlt Kristjįn.

visindaganga.jpg

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Hręšilega žróun hvernig menn misnota oršiš vķsindi ķ pólitķskum tilgangi. Virkilega ógešfellt. 
Smįborgarar aš notfęra sér svona hluti. Algjörlega ótękt. 

Arnar Bj. (IP-tala skrįš) 28.4.2017 kl. 19:09

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband