Leita Ý frÚttum mbl.is
Embla

Hva­ syngur hn˙fubakurinn og hvers vegna?

Tˇnlist og ma­ur eru samofin, og vir­ist sem sambandi­ hafi sta­i­ Ý m÷rg ■˙sund ßr. LaglÝnur og ljˇ­ lŠsast Ý hug okkar og fylgja um alla Švi, hvort sem ■a­ sÚ Ýtalskt kvŠ­i um naktan apa e­a vi­undradeild (e. Freakscene) Dinosaur Jr.

Nßtt˙ran er lÝka full af tˇnlist, m÷rg dřr gefa frß sÚr hljˇ­ og hluti ■eirra tÝsta e­a blßsa stef og s÷nglÝnur. S÷ngfuglarnir eru ■ar Š­stir og fj÷lbreyttastir, en Ý m÷rgum ÷­rum dřrahˇpum eru hljˇ­ myndu­ og stef kv÷ku­, baulu­ e­a rumin.

Křrin baular og haninn galar, en hva­ segja villtu dřrin og hva­ heitir ■a­ ■egar ■au segja eitthva­? Me­ or­um Gilli gill pl÷tunar, hva­ segir brei­nefurinn? Hva­ segir ßvaxtaflugan, hva­ segir ■orskurinn, hva­ segir venusargildran. Edda ElÝsabet Magn˙sdˇttir spur­i, hva­ segir hn˙fubakurinn? E­a ÷llu heldur hva­ syngur hn˙fubakurinn og hvers vegna?

Edda mun verja doktorsritger­ sÝna um ■etta efni Ý vikulokin.

--------------- Tilkynning af vef Hßskˇla ═slands ---------------

F÷studaginn 19. maÝ ver Edda ElÝsabet Magn˙sdˇttir doktorsritger­ sÝna vi­ LÝf- og umhverfisvÝsindadeild Hßskˇla ═slands.

Ritger­in ber heiti­:áS÷ngheg­un hn˙fubaksins (Megaptera novaeangliae) ß fŠ­ust÷­vum vi­ su­urm÷rk nor­urheimskautsins (e.áThe singing behaviour of humpback whales (Megaptera novaeangliae) in subarctic waters.

┴grip af rannsˇkn

┴ ŠxlunartÝma hn˙fubaksins (Megaptera novaeangliae) syngja tarfarnir flˇkna og langa s÷ngva sem samanstanda af endurteknum og fj÷lbreyttum s÷ngerindum. ┴ hverjum tÝma og sta­ syngja tarfarnir s÷mu s÷ngvana. S÷ngvarnir vir­ast einna helst mikilvŠgir Ý samskiptum tarfanna ■egar ■eir eru ß Šxlunarst÷­vunum en lÝklega eru ■eir jafnframt mikilvŠgir Ý tilhugalÝfi dřranna. Nřlegar rannsˇknir hafa sta­fest a­ hn˙fubakstarfar eru einnig i­nir vi­ s÷ng utan Šxlunarst÷­va, t.d. ß farlei­um og ß fŠ­uslˇ­um ß og vi­ heimskautasvŠ­in. Tilgangur s÷ngheg­unarinnar ß fŠ­uslˇ­um er enn a­ miklu leyti ß huldu.

Rannsˇknir fˇru fram ß hljˇ­myndun hn˙fubaka vi­ nor­austurstr÷nd ═slands ß heilsßrsgrundvelli me­ ßherslu ß s÷ngheg­un a­ vetri. Hljˇ­g÷gnum var safna­ yfir ■riggja ßra tÝmabil. Uppt÷kurnar leiddu Ý ljˇs a­ hn˙fubakar syngja ß fŠ­ust÷­vum sÝnum nor­austur af landinu ß veturna og voru s÷ngvarnir Ý mestum mŠli ß ŠxlunartÝma ■eirra. Jafnframt myndu­u ■eir margvÝsleg samskiptahljˇ­ allt ßri­ sem flokkast ekki sem s÷ngvar. Uppt÷kur af s÷ngvum fengust einnig frß ■ekktum Šxlunarst÷­vum hn˙fubaka Ý Nor­ur Atlantshafi, ■.e. frß GrŠnah÷f­aeyjum ˙ti fyrir nor­vesturstr÷nd AfrÝku og frß KarÝbahafi. Markmi­i­ var a­ bera Ýslensku s÷ngvana saman vi­ s÷ngva frß ■essum Šxlunarst÷­vum.

Ef lÝkindi finnast milli s÷ngva og ■ess hvernig ■eir ■rˇast ß fjarlŠgum b˙svŠ­um bendir ■a­ til ■ess a­ hvalir frß ■eim svŠ­um eigi Ý samskiptum og tilheyri lÝklega sama Šxlunarstofni. Fyrsta stigs Markov-lÝkan var nota­ til a­ meta samrŠmi og festu Ý myndun s÷ngrunanna innan tÝmabila en samanbur­argreiningar voru svo nřttar til a­ kanna lÝkindi milli s÷ngvanna frß ■essum ˇlÝku svŠ­um og tÝma. ┴samt ■vÝ hversu miklum tÝma hvalirnir v÷r­u Ý s÷ng sřndu ni­urst÷­urnar fram ß a­ s÷ngvarnir frß ═slandi voru Ý samrŠmi vi­ ■a­ s÷ngform sem ■ekkist ß hef­bundnum Šxlunarst÷­vum Ý hitabeltinu. ŮvÝ er ˇlÝklega um tilviljunarkennda s÷ngva a­ rŠ­a, ÷llu heldur eru lÝkur ß a­ s÷ngvarnir ß ═slandi eigi ■ßtt Ý tilhugalÝfi hvalanna. S÷ngvar me­ svipa­a uppr÷­un erinda voru sungnir vi­ ═sland og ß ŠxlunarsvŠ­unum. Ůa­ bendir til ■ess a­ hvalirnir skiptist ß hljˇ­um ß ═slandsmi­um og/e­a ß farlei­um og flytji ■au svo me­ sÚr su­ur ß Šxlunarst÷­varnar.

---

Ůar sem s÷ngvar heyr­ust fram Ý mars er ljˇst a­ einhverjir hn˙fubakar halda til vi­ ═sland yfir veturinn. Ůannig geta Ýslensk hafsvŠ­i nřst hv÷lunum ß veturna og fram ß vor til bŠ­i fŠ­u÷flunar, s÷ngi­kunar og m÷gulega til m÷kunar. Ni­urst÷­urnar varpa ■annig nřju ljˇsi ß mikilvŠgi Ýslenskra fŠ­ust÷­va fyrir hn˙fubaka a­ vetri til.

AndmŠlendur eru dr. Salvatore Cerchio, gestafrŠ­ima­ur, New England Aquarium, Edgerton Research Laboratory og Woods Hole Oceanographic Institute, Applied Ocean Physics & Engineering, Boston, MA, USA og dr. Alison K. Stimpert, lektor og gestafrŠ­ima­ur, Moss Landing Marine Laboratories, Moss Landing, CA, USA.

Lei­beinandi er dr. J÷rundur Svavarsson, prˇfessor vi­ LÝf- og umhverfisvÝsindadeild Hßskˇla ═slands. A­rir Ý doktorsnefnd eru dr. Marianne H. Rasmussen, forst÷­uma­ur Rannsˇknaseturs Hßskˇla ═slands ß H˙savÝk, dr. Patrick Miller, prˇfessor vi­ Hßskˇlann Ý St. Andrews, Skotlandi og dr. Mads Peter Heide-J°rgensen, prˇfessor vi­ Nßtt˙rurannsˇknastofnun GrŠnlands Ý Nuuk, GrŠnlandi.

SnŠbj÷rn Pßlsson, prˇfessor vi­ LÝf- og umhverfisvÝsindadeild Hßskˇla ═slands, střrir v÷rninni sem fer fram Ý Ískju, stofu 132, og hefst klukkan 13:00.
á


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband