Leita Ý frÚttum mbl.is
Embla

Erf­amengun Ý l÷xum ß vestfj÷r­um

Hugmyndir um auki­ laxeldi hÚrlendis hafa vaki­ umrŠ­u um m÷guleg umhverfisßhrif eldis. Fiskeldi fylgja řmsir ■Šttir sem geta haft neikvŠ­ ßhrif ß umhverfi­, sem rÚtt er a­ hafa Ý huga vi­ mat kostum og g÷llum uppbyggingar. Margt kemur ■ar til, mengun frß fˇ­ri og skÝt, smit sem magnast Ý kerjum og erf­amengun ef fiskar sleppa. Til a­ mynda ef eldi­ er stunda­ Ý opnum kvÝum Ý sjˇ getur ˇnřtt fŠ­a og ˙rgangur frß fiskum valdi­ ofau­gun. Einnig fylgja m÷rgum eldisfiskum snÝkjudřr og sřklar, sem auk ■ess a­ valda b˙sifjum Ý eldinu, geta haft ska­leg ßhrif ß a­rar villtar tegundir. ═ tilfelli laxa er veigamest l˙s sem herjar ß nokkrar tegundir laxfiska. Rf eldisker eru nßlŠgt ßrˇsum getur laxal˙sin borist ß villta laxa, urri­a og bleikjur ■egar sei­i halda til sjßvar, fiskar sn˙a til baka e­a eru bara a­ svamla um ß strandsvŠ­um.

Auk ■essara tveggja ■ßtta er erf­amengun einnig alvarlegt fyrirbŠri, sem nor­menn hafa fundi­ vÝsbendingar um Ý 2/3 stofna Ý nřlegri rannsˇkn. Erf­amengun ver­ur vi­ bl÷ndin eldisfisks og villtra fiska, og getur haft neikvŠ­ ßhrif ß lÝfslÝkur villtra stofna og eiginleika ■eirra (sjß fyrir ne­an tengla ß norskar rannsˇknir og tvŠr greinar okkar um efni­).

═slenski laxinn er ˇlÝkur norskum laxi erf­afrŠ­ilega og einnig lÝffrŠ­ilega. Ůeir eru sannarlega af sama mei­i, enda naߪ┐u ■eir bß­ir nř svŠ­i Ý kj÷lfar Ýaldar, en ß ■eim nokkur ■˙sund kynslˇ­um sem li­nar eru hafa ■eir ■rˇast Ý ˇlÝkar ßttir. Rannsˇknir norsku sÚrfrŠ­ingana sřndu einnig a­ ßhrif gena frß eldisfiskum vir­ast vera alvarlegri ß fjarskyldari stofna laxa. ═slenski laxinn vŠri dŠmi um slÝkt.

N˙tildags er laxeldi hÚrlendis stunda­ me­ norskum eldislaxi, Ý opnum kerjum. Spurningin vaknar er, hva­a ßhrif hefur ■a­ ß Ýslenska ferskvatns stofna ef laxar sleppa ˙r kerjum hÚr vi­ land?

┴ f÷studaginn bßrust frÚttir af ■vÝ a­ sÚrfrŠ­ingar Hafrannsˇknarstofnunar hef­u fundi­ merki um erf­amengun Ý laxfiskum ß Vestfj÷r­um. Rannsˇknin bygg­i ß erf­agreiningu ß 15 breytilegum st÷­um Ý erf­amengi laxins, og voru sřni af meira en 700 sei­um frß Vestfj÷r­um (afla­ 2016) borin saman vi­ l÷xum Ý kringum landi­ og eldisfisk.

G÷gnin sřndu a­ eldislaxar h÷f­u parast vi­ villta laxa og eignast afkvŠmi ß nokkrum st÷­um. SlÝkir blendingar fundust a­allega Ý tveimur ßm (Botnsß Ý Tßlknafir­i og Ý Sunndalsß Ý Trostansfir­i). Ůrßtt fyrir a­ engir strokufiskar voru tilkynntir 2015 er mj÷g sennilegt a­ einhverjir kyn■roska laxar hafa sloppi­ og komist upp Ý ■essar ßr.

ŮvÝ er ljˇst a­ erf­amengun laxa er raunveruleg ˇgn hÚrlendis.

Eins og oft gerist Ý umrŠ­u um mengun, ■ß fŠrist umrŠ­an til eftir a­ sřnt hefur veri­ fram ß a­ einhver i­na­ur e­a framlei­sla hafi mengun Ý f÷r me­ sÚr. Fyrst er yfirleitt neita­ a­ mengun sÚ til sta­ar, en sÝ­an er ■vÝ haldi­ fram a­ h˙n sÚ ˇveruleg, e­a a­ h˙n hafi bara smßvŠgileg ßhrif ß ˇmerkilega nßtt˙ru, e­a ß endanum a­ ßsŠttanlegt sÚ a­ fˇrna hreinleika nßtt˙runar fyrir hagna­ og st÷rf.

Ein mikilvŠg ni­ursta­a Ý skřrslunni er s˙ a­ munur er ß laxastofnun innan ═slands. Ůa­ er rÚtt a­ Vestfir­ir eru ekki ■ekktir fyrir a­ vera mikil laxvei­i svŠ­i, en nßtt˙ran ekki st÷­ugt fyrirbŠri. Vi­ Šttum lÝklega a­ fagna ■vÝ a­ villtar tegundir auka ˙tbrei­slu sÝna, ekki a­ agn˙ast yfir ■vÝ a­ ■Šr flŠkist fyrir okkar ßformum.

Ůa­ eru margar lei­ir til a­ draga ˙r ߊttunni ß erf­abl÷ndun og mengun. S˙ einfaldasta er a­ nota loku­ kerfi fyrir fiskeldi, eins og frŠndur vorir Nor­menn stefna n˙ ˇtrau­ir a­. Nema vitanlega nor­mennirnir sem fjßrfesta ß ═slandi, ■eir vilja fß a­ nota opin ker til eldis.

Mynd ˙r skřrslu Hafrannsˇknarstofnunar.

Screenshot_2017-08-28_16-34-20

Heimildir

Skřrslan Erf­abl÷ndun eldislaxa af norskum uppruna vi­ Ýslenska laxastofna (.pdf)

R┌V. 25. ßg˙st 2017. Erf­abl÷ndun laxa Ý ßm ß Vestfj÷r­um

VÝsir.is 25. ßg˙st 2017.áSkřr merki um erf­abl÷ndun eldislax af norskum uppruna vi­ Ýslenska laxastofna

Karlsson o.fl. 2016 ICES Journal of marine science doi.org/10.1093/icesjms/fsw121,

Glover o.fl. 2017 Fish and Fisheries doi: 10.1111/faf.12214,

Bolstad o.fl. 2017 Nature Ecology & Evolution doi:10.1038/s41559-017-0124

Arnar Pßlsson 16. jan˙ará2017 Mun norskt genaregn ey­ileggja Ýslenska laxinn?

Arnar Pßlsson 8. j˙nÝ 2017 ┴hrif erf­amengunar ß villta laxastofna


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Athugasemdir

1 Smßmynd: Jˇn ١rhallsson

Gildir eitthva­ anna­ l÷gmßl hjß l÷xum en hjß mannfˇlkinu?

GŠtir ■˙ ekki veri­ sammßla mÚr um a­ ■a­ sÚ ÷llum stofnum hollt a­ fß nř gen inn Ý sinn stofn reglulega; hvort sem a­ um sÚ a­ rŠ­a Ýslenskaák˙a e­a hundastofninn, einangra­an Šttbßlk Ý Amazon skˇginum e­a Hrřseyinga?

=A­ smß genabl÷ndun er ÷llum hˇpum/stofnum nau­synleg bŠ­i ß milli landssvŠ­a og landa til a­ koma Ý veg fyrir innrŠktun.

Eru ekki tilb˙inn a­ skrifa undir ■a­?

Jˇn ١rhallsson, 28.8.2017 kl. 17:33

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband