Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Žunglyndislyf og léleg tölfręši

Skrķbertinn Ben Goldacre er ķ miklum metum hjį yšar ęruveršugum. Ben skrifa pistla ķ the Guardian undir yfirskriftinni bad science. Hans sérgrein er aš sundra lélegum rökstušningi og gloppóttri tölfręši hvar sem hann er aš finna. Skotmörk hans er bęši sjónvarpsfréttamenn, ljósritunarsinnašir blašamenn, snįkasölumenn ķ öllum regnbogans litum og lyfjarisar. Ben hefur bent ķtrekaš į žį skelfilegu tilhneygingu lyfjarisanna til aš birta bara jįkvęšar nišurstöšur śr lyfjaprófunum. En ef lyfja fyrirtęki prófar 20 lyf, er lķklegt aš eitt žeirra reynist hafa tölfręšilega marktęk įhrif (bara vegna tilviljunar - žegar mišaš er viš alfa upp į 0.05). Einnig eru įhrifin oft skelfilega veik, og spurning hvort jįkvęšu įhrifin réttlęti hlišarverkanirnar, sem geta oft į tķšum veriš ęriš skrautlegar (og žjįningarfullar!).

Félagi vor Steindór Erlingson hefur ritaš pistil ķ anda hr. Goldacres um žunglyndislyf og įhrif žeirra. Steindór žjįist af žunglyndi en er einnig įkaflega forvitinn og drķfandi einstaklingur. Hann rżnir af fįdęma skerpu ķ lķkaniš um aš seratónķn ójafnvęgi sé įstęša žunglyndis, og sérstaklega notkun įkvešinna lyfja til aš mešhöndla sjśkdóminn. Ef tilgįtan um seratónin ójafnvęgi er röng, žį er gagnast lyf gegn seratónin bśskap ekki til mešhöndlunar. Žessu til stušnings getur hann nokkura nżrra og eldri heimilda sem sżna fram į aš mörg žunglyndislyf hafa ósköp veik ef žį marktęk įhrif sjśklingum til heilsubótar.

Ég hvet alla til aš lesa pistillinn sem birtist ķ fréttablašinu ķ dag og er einnig ašgengilegur į heimasķšu Steindórs.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Žetta er mjög fróšlegt aš lesa og skżrir alveg mķna reynslu af žunglyndislyfjum.

Ég var farin aš halda aš ég vęri bara svona ómöguleg aš geta ekki "batnaš" af žvķ aš nota lyfin, en ķ 13 įra žunglyndi er ég bśin aš halda śt samtals rśmlega 3 įr į 5 mismunandi SSRI lyfjum. Reynslan af žeim var vęgast sagt svo slęm aš žaš er skįrra aš sleppa žeim algjörlega og taka afleišingunum en aš taka lyfin og vera föst ķ sķversnandi lķšan meš sķfellt stęrri skömmtum og örstuttum tķmabilum į milli žar sem lķšanin er ok.

Samt er žaš žannig aš ķ hvert skipti sem ég fer til lęknis žį reynir hann alltaf aš koma mér į žunglyndislyf og žaš er eins of žaš sé engin önnur mešferš ķ boši, allavega ekki nein sem fįtękur nemi hefur efni į. Žaš vęri voša nęs ef aš lęknir gęti skrifaš upp į reglulega tķma hjį sįlfręšingi eša gešlękni įn žess aš kostnašur af žvķ vęri meiri en af aš taka lyfin. 

Harpa (IP-tala skrįš) 8.1.2009 kl. 22:27

2 identicon

Žaš hefur żmislegt veriš sagt um žunglyndislyf og ęriš misjafnt. Orsakir žunglyndis eru illa žekktar žó leitt hafi veriš lżkum aš żmsum įhrifavöldum, žar į mešal erfšum. Lyf viš žunglyndi virka į suma og ašra ekki. Algengt er aš einstaklingar žurfi aš prófa nokkrar tegundir įšur en žeir finna sķna tegund. Svo er įkvešiš hlutfall sem lyfin virka ekki į žannig aš žetta er ekki einfald og veršur ekki einfaldaš.

meš kvešju

Trausti

p.s. Ég er aš glķma viš žunglyndi og er loksins bśinn aš finna žaš sem ég tel vera rétta lyfiš fyrir mig

Trausti Traustason (IP-tala skrįš) 9.1.2009 kl. 00:14

3 Smįmynd: Arnar Pįlsson

Takk fyrir athugasemdirnar Harpa og Trausti

Ég verš aš višurkenna aš ég er ekki sérfróšur um žunglyndi, en veit aš žaš var mikil framför žegar samfélagiš attaši sig į žvi aš um sjśkdóm vęri aš ręša. Vissulega eru fordómar fyrir hendi, en žaš er okkar aš berjast gegn žeim, fręša og halda umręšunni į gįfulegu plani.

Mig grunar aš žunglyndi sé fjölžįtta sjśkdómur, sem gęti orsakast af umhverfi auk galla ķ nokkrum lķffręšilegum ferlum. Vera mį aš einn ferillinn sé tengdur seratónin bśskap, en viš getum nęstum bókaš aš žeir hljota aš vera fleiri. Žar af leišir aš lyf sem virka į eitt ferli munu ekki gagnast viš galla ķ öšru ferli, jafnvel žótt aš sjśkdómurinn birtist į svipašann hįtt ķ bįšum tilfellum.

Ķ tilfelli žunglyndis, eins og margra annarra sjśkdóma, stendur vanžekking į orsökum og ešli meinsins mešhöndlun fyrir žrifum. Žaš er įkall til okkar allra um aš slį ekki slöku viš ķ rannsóknum, umönnun og fręšslu.

Arnar Pįlsson, 9.1.2009 kl. 10:14

4 Smįmynd: Kristjįn Siguršur Kristjįnsson

"Žolvandamįl varpa skugga į žessi vęgu įhrif, sem sést į sjśklingum sem hęttu ķ rannsóknunum vegna mikilla aukaverkana og sjśklinga sem tilkynntu um miklar aukaverkanir"  Segir ķ grein Steindórs.

Af lyfinu eša lyfleysunni? Eiga vķsindanišurstöšur į byggjast į almennum kosningum?

Kristjįn Siguršur Kristjįnsson, 9.1.2009 kl. 23:30

5 Smįmynd: Arnar Pįlsson

Kristjįn.

Aukaverkanirnar eru aš öllum lķkindum af lyfinu, hiš gagnstęša vęri nįttśrulega einnig forvitnilegt, og spurning hvort einhverjar nišurstöšur liggi fyrir um slķkar lyfleysu aukaverkanir. 

Žaš ętti aš duga aš skipa sjśklingum tilviljanakennt ķ žrjį hópa, einn fęr lyf, annar lyfleysu og sį žrišji hvorugt.

Vķsindanišurstöšur byggja ekki į almennum kosningum, žęr fįst meš vķsindalegum tilraunum eša samanburši og tilheyrandi prófun tilgįta. Vķsindalegar rannsóknir į mönnum, sem kunna bęši aš ljśga og blekkja, sjįlfan sig og ašra eru nįttśrulega mikil kśnst, sérstaklega žegar nišurstöšurnar byggjast į vitnisburši viškomandi. Fólk svarar spurningum mismunandi eftir žvķ ķ hvaša samhengi žęr koma, eftir oršalagi spurninga og eftir žvķ hver spyr (manneskja eša talva).

Arnar Pįlsson, 10.1.2009 kl. 09:47

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Arnar Pálsson
Arnar Pálsson

Erfðafræðingur

Des. 2014
S M Ž M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.