Leita ķ fréttum mbl.is

Sśrnun sjįvar og kalkmyndandi lķfverur į breytilegrum bśsvęšum

Žaš er sérlega gaman aš Hrönn Egilsdóttir skuli vera aš klįra doktorsverkefni sitt. Į morgun mišvikudaginn 8. febrśar ver hśn doktorsritgerš sķna viš Jaršvķsindadeild Hįskóla Ķslands. Śr tilkynningu:

-----------------

Ritgeršin ber heitiš: Kalkmyndandi lķfverur į breytilegrum bśsvęšum grunn- og djśpsjįvar (Calcifying organisms in changing shallow and deep marine environments).

Andmęlendur eru Dr. Jean-Pierre Gattuso, CNRS Senior Research Scientist, Laboratoire d’Océanographie de Villefranche, France. Professor Stephen Widdicombe, Head of Science “Marine Biodiversity and Ecology” at Plymouth Marine Laboratory (PML) in England.

Leišbeinandi er Jón Ólafsson, Prófessor emeritus viš Jaršvķsindadeild Hįskóla Ķslands

Einnig sitja ķ doktorsnefnd Dr. Karl Gunnarsson, sérfręšingur hjį Hafrannsóknarstofnun og Dr. Žórarinn Sveinn Arnarson, verkefnastjóri hjį Orkustofnun.

Magnśs Tumi Gušmundsson, prófessor og deildarforseti Jaršvķsindadeildar Hįskóla Ķslands stżrir vörn.

Įgrip af rannsókn

Kalkmyndandi lķfverum stafar ógn af žeim umhverfisbreytingum sem eru aš verša ķ hafinu vegna stórtękrar losunar mannkyns į koldķoxķši (CO2), sem leišir sķšan til sśrnunar sjįvarins og lękkunar į kalkmettun (ā„¦) ķ sjó. Žessari ritgerš er ętlaš aš fylla upp ķ mikilvęg göt ķ žekkingu okkar og efla žannig skilning okkar į afleišingum sśrnunar sjįvar fyrir kalkmyndandi lķfrķki innan žriggja ólķkra bśsvęša ķ og viš sjó, ž.e. fjöru, grunnsęvi og djśpsjįvar. Greinar I og II fjalla um fjöruna žar sem umhverfisbreytingar geta veriš bęši hrašar og višamiklar.

Grein I lżsir įrstķšabundnum og daglegum breytileika ķ efnajafnvęgi ólķfręns kolefnis ķ fjörupollum ķ tengslum viš lķffręšilegra ferla hjį kalkmyndandi raušžörung (Ellisolandia elongata). Ķ grein II er lżst tilraun žar sem žörungar śr sama stofni og voru aldir ķ 3 vikur viš mismunandi hlutžrżsting CO2 (pCO2), 380 µatm (nśverandi styrk CO2 ķ andrśmslofti), og 550, 750 og 1000 µatm, eša styrk CO2 andrśmslofti sķšar į 21. öldinni. Nišurstöšur tilraunarinnar benda til žess aš kalkmyndandi žörungar ķ fjörum séu minna viškvęmir fyrir CO2 styrk ķ andrśmslofti framtķšar heldur en tegundir sem finnast helst nešan sjįvarboršs. Žaš vantar upplżsingar um nįttśrulegan breytileika į grunnsęvi ķ tķma og rśmi, sérstaklega hvaš varšar ólķfręn kolefni. Slķkar upplżsingar eru mikilvęgar svo auka megi į skilning į įhrifum sśrnunar sjįvar į lķfrķki į grunnsęvi og fyrir framleišslu į reiknilķkönum um flęši CO2 į milli efnageyma.

Grein III fjallar um įrstķšabundinn umhverfisbreytileika į grunnsęvi viš Ķsland, Breišafirši. Sżnt er fram į upptöku sjįvar upp į um 1.8 mol C m-2 įr-1 į rannsóknarsvęšinu en pCO2 viš yfirborš męldist frį 212 µatm um sumar til 417 µatm um vetur. Djśpsjórinn er tiltölulega stöšugt bśsvęši. Žrįtt fyrir žaš benda reiknilķkön til žess aš Noršurhöf verši aš mestu undirmettuš meš tilliti til kalkgeršarinnar aragónķt fyrir įriš 2100, sem telja mį aš ógni kalkmyndandi lindżrum į žessu svęši. Ķ grein VI er lżst tegundasamsetningu, dreifingu og fjölbreytileika samloka og snigla į hįum breiddargrįšum ķ Noršur Atlantshafinu, ž.e. noršur og sušur af Gręnlands-Ķslands-Fęreyja (GIF) hryggnum.

Žessar upplżsingar skapa grunn fyrir įframhaldandi rannsóknir į įhrifum umhverfisbreytinga į kalkmyndandi lindżr žeim svęšum sem rannsökuš voru. Į heildina litiš, veita žęr rannsóknir sem kynntar eru ķ žessari ritgerš upplżsingar sem nżta mį til žess aš öšlast betri skilning į mögulegum įhrifum umhverfisbreytinga, og sér ķ lagi sśrnunar sjįvar, į kalkmyndandi lķfrķki innan žriggja bśsvęša ķ og viš sjó, ž.e. fjöru, grunnsęvi og djśpsjįvar.

--------------------


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband