Leita í fréttum mbl.is

Kynslóđin sem borgađi laun alţingismanna međ menntun sinni

Menntun er nauđsynleg fyrir samfélagiđ og eflandi fyrir einstaklinga. Međ ţví ađ lćra nýja hluti bćtir mađur sjálfan sig, öđlast nýja fćrni, sjálfstraust og heimssýn. Menntun auđgar bćđi ţjóđir og fólk, jafnt andlega og fjárhagslega.

Menntun er ekki ókeypis eđa sjálfsögđ. Íslenskt samfélag var reist á ţeirri hugsun ađ menntun ćtti ađ vera almenn og ókeypis. Menntun vćri fjárfesting til framtíđar. En ekki vilja allir stjórnmálamenn fjárfesta í menntun, og sýna ţađ međ gjörđum sínum ef ekki orđum.

Núverandi ríkisstjórn sveltir háskóla og menntakerfi landsins. Á ađalfundi Háskóla Íslands sem haldinn var í dag kom í ljós ađ skólann vantar einn og hálfan milljarđ til ađ geta sinnt eđlilegum rekstri. Í ár er háskólinn rekinn međ nćstum 500 milljóna króna tapi. Ástćđurnar fyrir hallanum eru margvíslegar.

1. Ein er sú ađ ríkiđ samdi um laun háskólakennara, en jók ekki ađ sama skapi fjárframlög háskólanna sem ţeir vinna hjá. Ríkiđ samdi viđ háskólakennara og prófessora um rúmlega 20% launahćkkanir áriđ 2015. En í fjárlögum fyrir 2016 hćkkađi framlag til t.d. Háskóla Íslands ekki í samrćmi viđ kjarasamninginn. Ţví situr skólinn  upp međ halla, hann verđur ađ borga starfsmönnunum hćrri laun en skortir fjármagn til ţess.

Afleiđingin er sú ađ námskeiđ eru lögđ niđur, önnur kennd međ 30% minna framlagi kennara, og verklegar ćfingar og ferđir eru skornar niđur, yfirvinna og nýráđningar bannađar og lausráđnum starfsmönnum sagt upp. Hvađa áhrif ćtli ţađ hafi á gćđi menntunar?

2. Alţingi Íslendinga gaf HÍ afmćlisgjöf af tilefni 100 ára afmćli skólans áriđ 2011. Um var ađ rćđa 150 milljóna króna upphafsgreiđslu og svo áţekka aukningu á hverju ári, sem átti ađ nýtast í nýjungar í starfi skólans.* En aldarafmćlissjóđurinn hefur ekki haldiđ áfram ađ stćkka. Nú situr HÍ uppi međ undirfjármagnađar einingar og námsbrautir. Skyldi ţađ hafa jákvćđ áhrif á gćđi menntunar?

3. Háskólar hérlendis tóku ţátt í niđurskurđi á ríkisútgjöldum eftir hrun, á sama tíma og ţeir tók viđ fleiri nemendum. Stuđlar ţađ ađ betri eđa verri menntun?

4. Mikilvćgasta stađreyndin er sú ađ HÍ og Háskólar á Íslandi almennt eru undirfjármagnađir miđađ viđ Háskóla á norđurlöndum og í norđur Evrópu. HÍ hefur stćrt sig af ţví ađ vera rekinn af mikilli ráđdeild, en hćgt er ađ herđa sultarólina um of.

Íslendingar eru harđir af sér og barma sér eiginlega bara rétt fyrir (eđa eftir) andlátiđ. En afleiđingar langvarandi fjársveltis háskóla hérlendis eru margţćttar og svo alvarlegar ađ ekki verđur orđa bundist. Sveltiđ birtist í hrörnandi húsnćđi, tćkjabúnađi og kerfum, en einnig í verri kennsla, lakara námsframbođi, tćrandi vinnuumhverfi og lélegri vísindum.

Svelti menntakerfis veldur ţví ađ kynslóđin sem nú innritast í háskóla fćr verri kennslu en fyrri kynslóđir.

Eftir kosningarnar í október voru laun alţingismanna hćkkuđ um tćp 45%, međ úrskurđi kjararáđs. Launahćkkanir gćđinga kjararáđs er annar en sá sem almennings eđa annara ríkisstarfsmanna.

Fjárframlag til Alţingis var auđvitađ hćkkađ til ađ standa straum af auknum launakostnađi alţingismanna. Háskólar (eđa ađrar mennta og heilbrigđistofnanir) njóta ekki sömu greiđvikni fjármálaráđherra og ríkisvaldsins. Háskóla ţurfa ađ sýna ábyrgt bókhald, en gćđingar kjararáđs ţurfa ekki ađ óttast kjaraskerđingu.

Í anda húsdýragarđs George Orwell eru gćđingar kjararáđs jafnari en ađrir, og nćsta kynslóđ fćr ađ borga laun alţingismanna međ menntun sinni.

Ítarefni:

Jón Atli Benediktsson í ritstjórnargrein í Lćknablađinu 2016 (Fjármögnun Háskóla Íslands)

Útlit var fyrir ađ nokkuđ myndi rofa til í fjármögnun Háskóla Íslands ţegar Aldarafmćlissjóđur HÍ var stofnađur í ţverpólitískri sátt allra stjórnmálaflokka á Alţingi á 100 ára afmćli Háskólans áriđ 2011. Var ţađ yfirlýst markmiđ međ stofnun sjóđsins ađ framlög til Háskóla Íslands myndu aukast í áföngum uns náđ vćri međalfjárveitingum til háskóla í ríkjum OECD áriđ 2016 og međalfjárveitingum til háskóla á hinum Norđurlöndunum áriđ 2020. Var ţetta markmiđ ítrekađ í stjórnarsáttmála núverandi ríkisstjórnar og einnig í stefnu Vísinda- og tćkniráđs sem lýtur formennsku forsćtisráđherra og er skipađ 6 öđrum ráđherrum ríkisstjórnarinnar.

Ţessi fyrirheit hafa ekki veriđ efnd og í fjármálaáćtlun ríkisstjórnarinnar fyrir árin 2017-2021 er ekki minnst á ţau.

Jón Atli Benediktsson 17.12.2016 Um alvarlega fjárhagsstöđu Háskóla Íslands Fréttablađiđ.
 
Jón Atli Benediktsson fjallađi um fjármálaáćtlun ríkisstjórnarinnar í viđtali viđ Stundina
 
*Gáfulegra hefđi veriđ ađ leyfa HÍ ađ ráđstafa fénu ađ vild, t.d. til ađ efla rannsóknir međ ţví ađ styrkja nemendur og kennara.

« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 Smámynd: Jón Ţórhallsson

Heldur svo ríkiđ & háskóli íslands áfram ađ styrkja og mylja undir samkynhneigđ sjónarmiđ sem ađ gćtu orsakađ smitpestir og aukiđ útgjöld hjá ríkinu?

http://thjodarskutan.blog.is/blog/thjodarskutan/entry/2200661/

Hverskonar eiginlega vitleysisgangur á sér stađ ţarna í háskóla íslands?

Jón Ţórhallsson, 22.8.2017 kl. 17:55

2 Smámynd: Arnar Pálsson

Sćll Jón

Ţađ er rangt hjá ţér ađ samkynhneigđ orsaki smitpestir eđa auki útgjöld hjá ríkinu.

Ef ţú ert ađ hugsa um samkynhneigđa og HIV eins og Reagan hjónin, ţá er fyrir löngu búiđ ađ sanna ađ smit HIV hefur ekkert međ kynhneigđ ađ gera. HIV smitađist í upphafi einnig ört milli dreyrasjúkra - á tímabili voru helmingur dreyrasjúkra ameríkana međ HIV sýkingu. Ţađ mátti allt eins halda ţví fram ađ HIV vćri sjúkdómur dreyrasjúkra og sjúkdómur homma. En ţađ hentađi ekki trúrćknu fordómafólki.

Faraldsfrćđi smitsjúkdóma rćđst af smitleiđum, t.d. međ vessum eđa blóđi, en dreifingin er einnig háđ tilviljun. Ef ţađ hefđu fyrst veriđ gagnhneigđir sem smituđust af HIV, ţá vćri ţessi mýta ađ AIDS vćri sjúkdómur homma ekki til. En mýtan fóđrađi fordóma smáborgara og trúarlegra púrista og olli ómćldum skađa og fćra má rök fyrir ţví ađ hún hafi ýtt undir faraldurinn.

Vegna ţess ađ fordómar komu í veg fyrir ađ fólk áttađi sig á alvarleika málsins og kom í veg fyrir rétt viđbrögđ.

Fordómar ţínir gagnvart samkynheigđum eru af sama meiđi og eru engin rök gegn akademísku frelsi háskóla eđa nauđsyn ţess ađ bjóđa fólki ađ mennta sig. Nema síđur sé.

Virđingarfyllst.

Arnar Pálsson, 23.8.2017 kl. 11:02

3 Smámynd: Jón Ţórhallsson

Ég vil leyfa mér ađ vera ósammála ţér:

http://www.mbl.is/frettir/taekni/2014/07/11/hiv_smitum_fjolgar_medal_samkynhneigdra/

http://www.mbl.is/frettir/innlent/2017/08/03/lifrarbolga_a_greind_a_slandi_a_ny/

Jón Ţórhallsson, 23.8.2017 kl. 12:23

4 Smámynd: Arnar Pálsson

Sćll Jón

Ţađ er ţinn réttur.

Reyndar er áherslan í fréttinni sem ţú vitnar í ansi athyglisverđ, miđađ viđ tölurnar í skýrslu UN AIDS

Í fréttatilkynningu međ GAP skýrslunni frá 2014 segir:

HIV prevalence is estimated to be 28 times higher among people who inject drugs, 12 times higher among sex workers, 19 times higher among gay men and other men who have sex with men and up to 49 times higher among transgender women than among the rest of the adult population. In sub-Saharan Africa, adolescent girls and young women account for one in four new HIV infections. The report looks at why certain populations are not accessing HIV services and outlines the urgent need to address their specific needs.

“There will be no ending AIDS without putting people first, without ensuring that people living with and affected by the epidemic are part of a new movement,” said Mr Sidibé. “Without a people-centred approach, we will not go far in the post-2015 era.”

http://www.unaids.org/en/resources/presscentre/pressreleaseandstatementarchive/2014/july/20140716prgapreport

Ţarna eru taldir upp áhćttuhóparnir. Ef ţú vilt gćta samrćmis, ţarftu líka ađ fordćma sprautufíkla, "hórur" (ţolendur kynferđisţrćlkunar) og transfólk.

Og ţú ţarft ađ hundsa algerlega ráđleggingar UNAIDS sem leggja áherslu á ENGA MISMUNUM hvađ varđar umönnun sjúklinga.

Ţín orđ "...samkynhneigđ sjónarmiđ sem ađ gćtu orsakađ smitpestir og aukiđ útgjöld hjá ríkinu"

Vilt ţú fordćma alla hegđan og sjónarmiđ sem geta haft áhrif á smitpestir og/eđa aukiđ útgjöld ríkisins? t.d.

1. Fólk fer til útlanda - í útlöndum eru sýklar sem geta smitađ íslendinga.

2. Íslendingar taka ekki allir lýsiđ sitt - ţađ gerir okkur útsett fyrir smiti

3. Íslendingar fara á fyllerí - og geta fengiđ flensu eftir nćturgleđina

4. Íslendingar hafa stunda kynlíf án viđeigand öryggisbúnađar - og geta fengiđ smitsjúkdóma í kjölfariđ.

5. Íslendingar senda börnin sín til dagmömmu, í leikskóla og skóla, allt vel ţekkt pestarbćli.

Allt ţetta leiđir til kostnađar fyrir einstaklinga og ţjóđarbúiđ. Til ađ gćta samrćmis held ég uppfćra ţurfi hómófóbíuna međ allsherjar smitatferlisfordómum.

Arnar Pálsson, 23.8.2017 kl. 14:45

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband