Leita ķ fréttum mbl.is

Gętir žś róiš opnum bįt yfir noršur ķshafiš?

Opinn bįtur ręr meš ķsröndinni, mörg hundruš kķlómetra frį nęsta landi. Žrķr af sex manna įhöfn róa hverja vakt. Grįmi noršurhjarans liggur yfir öllu og mörk himins og hafs mįst śt, róšratökin renna saman viš ölduklišinn, bruninn ķ höndunum viš bęgir frį hugsunum um einsemdina. Hvķ vilja žessir sex ungu menn róa yfir noršur atlantshafiš į opnum bįt? Hvķ reynum viš takmörk okkar?

 DIgD2RQWAAIW6xy

Mynd Alex Gregory

Tilfinningin aš yfirstķga įskoranir er dįsamlega gefandi. Aš klķfa fjall, ljśka viš ritun bókar, byggja hśs eša gręša įratuga gamlan fjandskap, žaš eru įskoranir sem viš žrķfumst į. Sumir leggja lķka į sig miklar žrautir, til aš rannsaka takmörk mannlegra krafta.

 

Žaš var įstęša Danny Longman, sem hefur brennandi įhuga į róšri og žoli mannsins viš hinar mestu raunir. Hann og félagar hans (m.a. ķslendingurinn Fiann Paul) skipulögšu pólarróšur (www.polarrow.com) žar sem markmišiš var aš róa yfir noršur ķshafiš, og slį nokkur heimsmet ķ leišinni, Danny er lķffręšingur sem vinnur nś aš verkefni viš Cambridge hįskóla įsamt Jay Stock og hópi annara samstarfsmanna (Phenotypic Adaptability, Variation and Evolution Research Group). Longmann, Stock og félagar vilja rannsaka žróun manna aš ólķku umhverfi og lifnašarhįttum. Žau hafa sérstakan įhuga į žoli, sérstaklega viš mikla og langvarandi įreynslu. Įherslan er į lķfešlisfręšilega svörun lķkamans, t.d. bruna, orkubśskap og śtskilnaš śrgangsefna sem greina mį śr blóšsżnum. Longman og félagar vilja vita hvort munur sé į žoli ólķkra ęttbįlka sem gęti t.d. tengst lifnašarhįttum forfešra žogeirra og jafnvel landnįmi tiltekinna svęša. Hann hefur sérstakan įhuga į ķbśum eyjaįlfu, sem eru upprunir frį Indónesķu og nęrliggjandi eyjum. Žśsundir kķlómetra skilja eyjar įlfunnar aš, og landnįmiš var allt meš opnum eintrjįningum, sem róiš var milli eyja. Hugmyndin er aš fyrir slķkar feršir žyrfti mikiš žol.

 

Til aš bera saman žol og svörun viš įreynslu žarf aš taka blóšsżni śr fólki fyrir og eftir mikla og višvarandi įreynslu. Longmann og félagar hafa nś žegar safnaš gögnum um langhlaupara af ólķkum kynžįttum, en höfšu einnig įhuga į aš rannsaka ręšara. Įhugi Dannys į róšri hefur lķklega haft hér eitthvaš aš segja. Nś veit ég ekki alla mįlavöxtu og ašdraganda feršarinnar en snemma ķ įgśst skrifar Danny okkur og bišur um ašstoš. Hann vantar einhvern sem getur tekiš blóšsżni śr honum og félögum hans fimm žegar žeir koma til Ķslands eftir róšur frį Svalbarša. Žaš var lķtiš mįl fyrir hann aš taka sżni  og vinna žau į Svalbarša fyrir brottför, en reynsla kenndi honum aš eftir langróšur vęri betra aš fį śthvķlt fólk til ašstošar. Žaš reynir vķst į kopp og koll aš róa ķ marga daga į 2 tķma vöktum. Sżnin žurfti aš taka 1 klukkustund eftir lendingu. Reyndar byrjaši hópurinn į žvķ aš róa frį Tromsö til Svalbarša, og svo var skipt um hluta af lišinu og róiš frį Longyearbyen 8. įgśst, meš stefnu į Ķsland.

 

Žaš žarf nįttśrulega ekki aš taka fram aš viš vorum meir en til ķ tuskiš, ž.e.a.s. segja eftir aš Sigrśn hafši samžykkt aš koma meš og sjį um blóštökuna. Viš žurftum bara aš skipuleggja gistingu į Siglufirši og reyna aš finna śt hvar vęri hęgt aš komast ķ skilvindu. Reyndar var stašur lendingar fęršur į Saušįrkrók, sem ķ raun leysti skilvinduvandamįlin (dįsamlega hjįlplegt fólk var tilbśiš aš hleypa okkur ķ gręjur žar). Sķšan žurftum viš bara aš bķša eftir ręšurunum, sem lögšu upp frį Longyearbyen į svalbarša 8. įgśst. Žaš fól ķ sér aš fylgjast meš GPS hnitum bįtsins og lesa dagbók eins leišangurmanna, Alex Gregory. Bišin tók aldelis į taugar žeirra sem heima sįtu, en var helbert grķn mišaš viš žaš sem ręšararnir sjįlfir lentu ķ.

 

Eins og Alex Gregory rakti į twitter og fjallaš hefur veriš um į vķsi.is, ķ New York Times og į BBC4 žį gekk feršin til Ķslands ekkert sérstaklega vel. Fyrst réru žeir śt aš ķsröndinni vestan Svalbarša og fikrušu sig sķšan sušureftir henni meš stefnu į Ķsland. Ķ hefšbundnum langróšrartśrum er hęgt aš stóla į stöšuga stašvinda sem aušvelda feršalagiš. Į noršur Ķshafi er enginn slķkur munašur. Meira munaši samt e.t.v. um žykka skżjahulu og grįmann sem henni fylgdi. Bįturinn er agnar smįr, įn mótors og vatnstanka. Žaš žarf sólarrafhlöšu til aš eima vatn śr sjónum. Fimm daga sólarleysi noršan 70. breiddargrįšu žżddi aš geymirinn hlóš sig ekki. Raftękin hęttu aš virka og vatn varš dżrmętt.

 

Ofan į žetta bęttist mótvindur og  vosbśš. Einn daginn var mótvindur žaš mikill aš žeir uršu aš róa allan daginn til aš halda stöšu sinni (dįldiš eins og rauša drottningin sem Lķsa hitti ķ Undralandi). Öldur gengu yfir bįtinn og bleyttu allt, ręšararnir voru votir inn aš beini og ansi kaldir. Alex lżsti ašstęšum.

DHdUOdCXsAAGw3_

 

 Blessunarleg völdu leišangursmenn aš stefna į Jan Mayen, sem er 550 km noršan Ķslands, til aš leita athvarfs. Žar lentu žeir 21 įgśst. Eyjan er 340 km2 og į henni er risastórt eldfjall, Beerenberg sem rķs 2277 metra yfir sjįvarmįli.* Į eyjunni er norsk vešurathugunarstöš og herstöšvarkrķli. Į eyjunni bśa aš jafnaši 18 manns.

 

Žar fengu leišgangursmenn skjól, nęringu og stušning. Eftir fundarhöld til aš meta stöšuna įkvįšu fjórir žeirra aš nóg vęri róiš ķ bili, og aš endingu var hętt viš sķšasta legg leišangursins.

 

Strętó stoppar ekki į Jan Mayen, og žar sem flugvöllurinn tilheyrir hernum er ekki hęgt aš fljśga žangaš. Žvķ uršu leišangursmenn aš bķša til 3 įgśst meš aš komast meš bįti til Noregs.

 

Viš fengum aldrei aš fara til Saušarįrkróks til aš draga blóš śr róšrarhetjunum, en mišaš viš yfirlżsingar Fiann Paul leišangursstjóra mį bśast viš öšrum leišangri ķ nįinni framtķš.

 

Hugdirfska žeirra er ašdįunarverš en einnig ógnvekjandi. Sem dęmigeršur skrifstofupśši, sem reyndar heggur tré sér til dundurs og fer ķ heyskap į sumrin, myndi ég aldrei leggja upp ķ slķkt ęvintżri. En sem betur fer eru hugdjarfar manneskjur ķ veröldinni sem sżna reyna į takmarkanir mannlegs žolgęšis. Ég lyfti lopahśfu minni til heišurs Danny Longman, Fiann Paul, Alex Gregory og félögum žeirra. 

Ķtarefni:

28. įgśst 2017 New York Times. Stranded on Norwegian Island, Rowers End Their Arctic Mission


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband