Leita frttum mbl.is

Jane trjnum, filman rllar

Hn var 23 ra menntu sem ritari, en me einlgan og djptan huga drum. Hn kom ri 1960 til Gombe Tansanu me a markmi a skoa atferli simpansa.

Jane Goodall geri grundvallaruppgtvanir atferli simpansa, m.a. s hn David Graybeard nota grein sem verkfri til a n fu. eim tma var liti a maurinn vri eina tegundin jrinni sem notai verkfri.

jane_orphan_closeshot3-688x451.jpgHrefna Sigurjnsdttir og Margrt Bjrk Sigurardttir skrifuu um feril Jane vsindavefinn fyrir nokkrum rum. ar segir:

Jane Goodall fddist ri 1934 London Englandi. Fr barnsku var hn afar hugasm um dr, sr lagi um framandi dr Afrku. egar henni baust a heimskja vinaflk Kena greip hn tkifri og 23 ra gmul fr hn til Afrku fyrsta sinn. ar komst hn fljtt kynni vi fornleifa- og steingervingafringinn Louis S. B. Leakey sem heillaist af bilandi huga hennar og ekkingu drum. Hann r hana sem astoarkonu sna og sendi hana ri 1958 aftur til London til a lra um atferli prmata. Leakey taldi a stru aparnir gtu veitt innsn run prmata og ar af leiandi run mannsins. ri 1960 sendi hann Goodall til Gombe Tansanu til a fylgjast me atferli simpansa. Me sjnauka og skrifblokk a vopni hf Jane athuganir snar sem einkenndust af trlegri olinmi og rautseigju.

Goodall geri fljtt merkilegar uppgtvanir. Til dmis a simpansar voru ekki grnmetistur eins og ur var tali heldur voru eir altur lkt og maurinn. uppgtvai hn einnig a simpansar notuu verkfri. Hn fylgdist me hvernig simpansarnir hreinsuu og snyrtu til greinar og notuu r svo eins og veiistangir til a veia termta r termtahraukum. essi uppgtvun kollvarpai v eirri hugmynd a a vri srstaa mannsins a nota verkfri. essar merkilegu niurstur uru til ess a frekari fjrveitingar fengust rannsknir Goodall og rtt fyrir a hn hefi ekki loki grunnhsklagru var hn tekin inn doktorsnm vi Cambridge-hskla.

ng_jg1965_chimpanzees.jpgRitstjrar National Geographic komust snoir um rannsknir Jane Goodall og fengu a ljsmynda hana feltinu gegn v a styrkja starfi. Upp r v spratt einstakur blkur greina um simpansana og rannsknir Jane og flaga, hver annarri betri.

Stuttu upp r 1960 sendi National Geographic ljsmyndarann Hugo van Lawickog kvikmyndatkumenn til a taka myndir af Jane og punum. Myndefni var nota kvikmynd sem kom t ri 1965. En a l san hreyft ratugi uns a kom aftur leitirnar. Brett Morgen fkk filmurnar hendurnar og hfst handa vi a rannsaka fyrstu r Jane Gombe, og var afraksturinn "Jane" frumsndur oktber sastlinum.

Bmyndin Jane fr einrma lof gagnrnenda og horfenda, og ykir bi hjartnm og vsindalega frleg. Samkvmt umsgnum er saga Jane sem frumkvuls rannsknum forgrunni, en starvintri Jane og Hugs bttir vi tilfinningalegri vdd (sem vi strufullu aparnir rfumst ).

Jane Goodall uppgtvai snemma a simpansanir og nttran arfnast verndar okkar. Gengdarlaus ofnting aulinda jarar eyir bsvum og trmir drum og plntum. ess vegna stofnai hn Jane Goodall institute og ferast um heiminn til a brna fyrir (srstaklega ungu) flki a vernda nttruna og minnka hrif okkar villtar tegundir og bsvi.

Vi slendingar vorum svo heppin a Jane heimstti okkur fyrra og hlt strkostlegt erindi Hsklabi. N er unni a v a tryggja sningarrtt bmyndinni um Jane kvikmyndahsum hrlendis, okkur til ununar, frleiks og hvatningar.

Jane - kvikmyndin.

Stikla af Jane.

NY Times review: Jane Is an Absorbing Trip Into the Wild With Jane Goodall

Hrefna Sigurjnsdttir og Margrt Bjrk Sigurardttir. Hver er Jane Goodall og hvert er hennar framlag til vsinda og fra? Vsindavefurinn, 3. janar 2011. Stt 9. desember 2015. http://visindavefur.is/svar.php?id=58124.


Sasta frsla | Nsta frsla

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband