Leita frttum mbl.is
Embla

Apar hr og menn ar

Hryggdr eru allstaar.

kjlfar tgfu bkar Darwins um uppruna tegundanna ttai flk sig v a vi tilheyrum drarkinu og runartr lfs jrinni. Nstu tvr spurningar voru, hvaa tegund er nrskyldust manninum og hvenr var maurinn til runarsgunni? Ntengd er spurningin, hvar var maurinn til (ef ekki Eden Hverageri)?

ld Darwins fundust steingervingar af mnnum, m.a. Neanderdal skalandi, sem bentu til ess a menn vru upprunnir Evrpu. Samanburur vi nlifandi apategundir, benti hinsvegar til a simpansar vru okkar nnustu ttingjar. Louis Leaky var einn eirra sem beindu leitinni a uppruna mannsins til Afrku, og san hafa hrannast upp beinagrindur og ggn sem sna a langmestur fjlbreytileiki manntegunda hafi veri Afrku. Sannarlega hafa sumar tegundirnar dreifst til Evrpu og Asu, en landfrilega mynstri er nokku skrt.

Steingervingasagan byggir v a finna bein, aldursgreina au og lsa eiginleikum lfveranna sem au komu r. Me v t.d. a bera saman tennur ea kjlka r lkum manntegundum er hgt a sj hvernig breytingar hafa ori hfukpu ttingja okkar og forfera.

Ggnin sna lka a run mannsins er ekki eins og vxtur trs, ea framvinda sgu. Maurinn er bara ein grein stru ttartr ea runna fjlmargra manntegunda, ar sem oft voru nokkrar - misjafnlega skyldar tegundir - lifandi jrinni hverjum tma. etta sst vel mynd fr Open University Stra bretlandi af ttartr mannapa.

s182_10_003i_967229.jpg

Erfafrileg ggn benda jafnvel til ess a fyrir ekki nema 50.000 rum hafi veri rjr manntegundir jrinni, allar skyldar Homo sapiens. Neanderdalsmenn voru ein eirra og Denisovamennirnir hin, og mgulegt er a r hafi veri fleiri. Denisovamenn eru nefndir eftir helli Altai fjllunum vi landamri Rsslands og Kna, og var tbreisla eirra lklega svinu ar um kring. Greining DNA r jarsnum, ekki bara r beinum, snir a Denisovaflki var Asu fyrir a.m.k. 170.000 rum.

En spurningin um uppruna mannsins veltur lka a miklu leyti v hva er ntmamaur? Flestir runafringar eru v a maurinn, s tegund sem vi ekkjum sem Homo sapiens, hafi ori til fyrir um 200.000 rum. Hinar manntegundirnar, neanderdalsmenn og denisovamenn askildust fr okkur fyrir rmlega tvfldum eim tma. Engu a sur gtu tegundirnar rjr xlast og tt frj afkvmi. a sst v a ntmamenn utan Afrku eru flestir me 1-3% af genum snum fr mnnum ea Denisovamnnum. Vi leggjum herslu a kennslu mannerfafri, umru um kyntti og samhengi vi mannkynbtastefnu nasistanna, a erfafrilega "hreinustu" menn jarar su Afrskir!

Nleg rannskn Plos One bendir til ess a einn af forferum (ea nskyldur ttingi) mannsins ekktur sem Graecopithecus hafi lifa Evrpu. ttartr byggt tanngari og rum eiginleikum tannbeina styur etta lkan. Spurningin er vitanlega hvort a Graecopithecus s forfair ea ttingi, og hvort a grein hans hafi ori tdau ea hafi geti af sr undravirkin sem liggja netinu og lesa um eigin uppruna (okkur eas)?

Eins og sagi upphafi benda nr ll fyrirliggjandi ggn til ess a nnustu forfeur okkar og vi sum upprunin Afrku. Ein rannskn kollvarpar v ekki, en ef fleiri ggn, srstaklega Graecopithecus styja essa tilgtu er e.t.v. tmi til a endurskoa etta atrii runasgu mannsins.

En runarsagan breytist ekki vi a, tt a frndi vor ea lang...afi skipti um heimilisfang.

tarefni:

Smithsonian Louis Leakey: The Father of Hominid Hunting

Arnar Plsson 5. mars 2010 sliti tr lfsins

Arnar Plsson 20. ma 2009 Hlekkur ttarrunnanum

Arnar Plsson 28. mars 2010 kynsl fram af kynsl

Fuss J, Spassov N, Begun DR, Bhme M (2017) Potential hominin affinities of Graecopithecus from the Late Miocene of Europe. PLoS ONE 12(5): e0177127. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0177127


mbl.is Maurinn upprunninn Evrpu?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Tgrar la undir lok, eftir a Mgli sigrai Sra Kan

Mgli lfastrkur var hugarfstur Rudyard Kiplings. Flestir ekkja Disney tgfu sgunnar, en upprunalega tgfa Kiplings var mun frskari en a hvtvegna mo. Kipling var frgur fyrir "af v bara" (just so) sgur, ar sem allt var mgulegt.

Disney tgfunni er Mgli hrakinn fltta af tgrisdrinu Sra Kan sem hefur einsett sr a bora menn. En a lokum tekst honum a sigra tgurinn, me v a hra hann me eldi. Mogli ltur a lokum tfrum yngismeyjar og gengur mnnunum hnd.

sgu Kiplings veldur Sra Kan v a Mgli verur viskila vi flk sitt og lendir umsj lfanna. Og eftir heilmikla atburars yfirbugar Mgli tgurinn, og hamflettir hann (eins og allir gir veiimenn - tmum Kiplings).

Hnignun tgrisdra

Tgrisdr eru rndr og urfa sn bsvi. Meti hefur veri a fyrir rmri ld hafi veri um 100.000 tgrar jrinni, dreif um Indonesu, Indland og mi Asu. N eru milli 3000 og 4000 dr til villtri nttru. Stofn villtra tgrisdra hefur minnka um 96% 100 rum.

img_2004litil.jpg

au eru n tdau Jvu, mi Asu, suur Kna og Bal. au ba enn Indlandi og norur Kna og nokkrum vestari eyjum Indnesu.

Indlandi eru sfelldir rekstrar milli bnda og tgra, aallega vegna ess a bfnaur er heppileg br.

Auvita urfa menn lfsrmi og jarni, en vi hfum einnig okkar skyldur gagnvart nttrunni.

Tgrisdr eru strkostlegar og skepnur. au eru sannarlega strhttuleg, en eiga samt sinn tilverurtt.

Spurning er hvernig au myndu spjara sig hlendi slands. Lmb og hreindr ttu a vera auveidd en g veit ekki hvort berangri s heppilegt fyrir veiiaferir eirra.

g er ekki a stinga upp a tgrisdr veri flutt hinga til lands. En kannski vera eyjar eins og sland ea Bal ger a grilndum fyrir tegundir trmingarhttu einhverntman framtinni. Vitanlega yrfti menn eins og Mgla til a gta ryggis mannflks og einhvern eins og Jane Goodall til a gta hagsmuna dranna.

essi pistill er umskrifu tgfa af pistli fr 2014.

tarefni:

Mynd af tgrisdr tekin Potter park Lansing Michigan (AP).

World Wildlife Foundation - tgrisdr.

11. febrar, 2014 NY Times Tiger Population Grows in India, as Does Fear After Attacks


lyktun um uppbyggingu Nttruminjasafns slands

lyktun um uppbyggingu Nttruminjasafns slands umboi neangreindra samtaka skorum vi Alingi og mennta- og menningarmlarherra a taka hi fyrsta af skari varandi mlefni Nttruminjasafns slands og ba annig um hnta a starfsemi ess rsi...

Leifturhr run finka Galapagos

Galapagoseyjar eru samofnar nafni Charles Darwin, og hugmyndinni um run vegna nttrulegs vals . Eyjarnar mynduust vegna eldvirkni, og eru ansi lkar grurfari og astum. egar finkutegund fr Suur Amerku nmu land eyjunum fyrir milljnum...

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband