Leita Ý frÚttum mbl.is
Embla

Nßtt˙rlegt val og tegundamyndun Ý ■orski og skyldum ■orskfiskum

F÷studaginn 29. aprÝl ver KatrÝn Halldˇrsdˇttir doktorsritger­ sÝna Ý lÝffrŠ­i vi­ LÝf- og umhverfisvÝsindadeild Hßskˇla ═slands. Heiti verkefnisins er: Nßtt˙rlegt val og tegundamyndun Ý ■orski og skyldum ■orskfiskum (Natural selection and speciation in Atlantic cod and related cod-fish). V÷rnin fer fram Ý stofu 132 Ý Ískju, nßtt˙rufrŠ­ah˙si H═, og hefst kl. 14:00.

AndmŠlendur eru dr. Matthew W. Hahn, prˇfessor vi­ lÝffrŠ­ideild Hßskˇlans Ý Indiana, Bloomington, BandarÝkjunum, og dr. Michael Matschiner, rannsˇknama­ur vi­ mi­st÷­ rannsˇkna Ý vistfrŠ­i og ■rˇunarfrŠ­i, vi­ lÝfvÝsindadeild Ëslˇarhßskˇla.

┴grip af rannsˇkn
Atlantshafs■orskur, Gadus morhua, er ■ekktur fyrir sÚrstaklega mikla frjˇsemi. Hver hrygna hrygnir milljˇnum eggja Ý hvert sinn. LÝfvera me­ slÝka frjˇsemi Štti a­ geta ■ola­ sterkt val og svara­ hra­ar val■rřstingi umhverfisins en minna frjˇsamar lÝfverur. Af ■essum ßstŠ­um er ■orskurinn ßkjˇsanleg lÝfvera e­a lÝkan til rannsˇkna ß nßtt˙rulegu vali ß sameindasvi­i Ý villtum stofnum. Samanbur­ur milli skyldra lÝfvera Ý tegundahˇpum getur veri­ gagnlegur vi­ mat ß a­skilna­i og uppruna. Hann getur einnig gagnast Ý leit a­ skilningi ß ■eim ■ßttum sem vali­ herjar ß og eru mikilvŠgir fyrir darwinska hŠfni lÝfveranna. ═ doktorsverkefninu voru ra­greind gen sem lÝkleg eru til a­ vera undir vali, sem og heil erf­amengi. Auk Atlantshafs■orsksins voru rannsaka­ir Kyrrahafs■orskur (Gadus microcephalus), GrŠnlands■orskur (Gadus ogac), Alaskaufsi (Gadus chalcogrammus), Ýskˇ­ (Boreogadus saida), og Ýs■orskur (Arctogadus glacialis). VÝsbendingar um sameiginlega fj÷lbrig­ni me­al samsŠta gena milli ˇlÝkra tegunda er mikilvŠg s÷nnun um jafnvŠgisval, kraft sem vi­heldur erf­abreytileika Ý stofnum. Merki um slÝkt fannst Ý Cathelicidin-genum sem tilheyra me­fŠdda ˇnŠmiskerfinu. Nřjar a­fer­ir bygg­ar ß fj÷lsamruna Λ samfallanda (multiple merger coalescent), a­fer­ir sem finna sameiginlegan forf÷­ur gena, voru nota­ar sem n˙lllÝkan til ■ess a­ rannsaka val ß Ckma-geninu. Vi­ stofnerf­afrŠ­igreiningu erf­amengjagagna ß um 200 einstaklingum af ■essum mismunandi ■orskfisktegundum var beitt nřlegum t÷lfrŠ­ia­fer­um um sennileika arfger­a. Ni­urst÷­ur sřndu a­ ■rˇunarlegur uppruni Alaskaufsans er kynbl÷ndun milli Ýskˇ­s og Atlantshafs■orsks. Sett er fram tilgßta um Šxlunarlega einangrun vel ■ekktra vistger­a ■orsks vi­ ═sland, ˙tsjßvar- og strandger­ar, sem me­ kynbl÷ndun hafi mynda­ nřja Šxlunarlega einangra­a tegund sem hefur sama litningafj÷lda og foreldrager­irnar. Blendingstegundin vir­ist Šxlunarlega einangru­ frß foreldrager­unum og ■rÝfst Ý vist sem spannar vistir beggja foreldrager­anna.


S÷ngvar hn˙fubaksins ß nor­urslˇ­um - 25. aprÝl

äS÷ngvar hn˙fubaksins ß nor­urslˇ­um: Nř innsřn inn Ý vi­veru og athafnir stˇrhvelis vi­ ═slandsstrendurô

Edda Elisabet Magn˙sdˇttir flytur erindi ß vegum Hins Ýslenska nßtt˙rufrŠ­ifÚlags. Erindi­ ver­ur flutt mßnudaginn 25. aprÝl kl. 17:15 Ý stofu 132 Ý Ískju, nßtt˙rufrŠ­ih˙si Hßskˇla ═slands. A­gangur er ÷llum heimill og ˇkeypis.

450px-sargassosea.gifá ┴grip af erindi:

äHn˙fubakur (Megaptera novaeanglia) er stˇrhveli af undirŠttbßlki skÝ­ishvala (Mysticeti). Tegundin er eitt helsta a­drßttarafli­ Ý hvalasko­unum vi­ ═sland enda einn algengasti hvalurinn vi­ strendur landsins. ┴ ßrunum 1860ľ1955 gekk verulega ß stofninn vegna hvalvei­a Ý N-Atlantshafi. Mat ß stofninum vi­ ═sland voru a­eins um 2000 dřr ßri­ 1987 og ■vÝ ß barmi ˙trřmingar. Stofninn ˇx verulega hratt eftir 1995 og telur Ý dag r˙mlega 11.000 dřr.

Hn˙fubakar eru mikil fardřr og fer­ast allt a­ 7000 km a­ra lei­ milli fŠ­u- og Šxlunarst÷­va. MeginfŠ­ust÷­ hn˙fubaka Ý N-Atlantshafi er umhverfis ═sland en a­rar fŠ­ust÷­var er a­ finna vi­ N-Noreg, GrŠnland og austurstr÷nd N-AmerÝku. Ůekktasta ŠxlunarsvŠ­i hn˙fubaka Ý N-Atlantshafi er vi­ Ý KarÝbahafi. ١ vir­ist a­eins hluti hvala frß ═slandi og Noregi nřta ■Šr Šxlunarst÷­var en ■ar eru rß­andi hn˙fubakar frß austurstr÷nd N-AmerÝku. Einhverjir hn˙fubakar frß ═slandi og Noregi nřta sÚr Šxlunarst÷­var vi­ GrŠnh÷f­aeyjar, en Šxlunarstofninn ■ar vir­ist mj÷g lÝtill eftir ˇhˇflegar vei­ar ß svŠ­inu ß 19. og 20. ÷ld, e­a um 300 dřr. ŮvÝ eru kenningar ß lofti um a­ fleiri ŠxlunarsvŠ­i sÚ a­ finna Ý N-Atlantshafi sem enn ß eftir a­ bera kennsl ß.

Nřlegar hljˇ­rannsˇknir ß vi­veru hn˙fubaka vi­ strendur ═slands hafa sřnt fram ß a­ hvalirnir haldi til vi­ nor­austurstr÷nd ═slands yfir hßvetur og fram Ý mars. Ůrßtt fyrir a­ vera utan ■ekktra Šxlunarst÷­va syngja hn˙fubakstarfarnir sÝna einst÷ku Šxlunars÷ngva af miklum mˇ­ ß ■essum tÝma. Ůessi sÚrstaka hljˇ­myndun einskor­ast fyrst og fremst vi­ ŠxlunartÝmann, ■.e. nˇv.ľaprÝl. S÷ngatferli­ ß nor­urslˇ­um undirstrikar frekari fj÷lbreytileika Ý far- og Šxlunarheg­un ■essarar tegundar en ß­ur var tali­.ô

á

Edda ElÝsabet stundar doktorsnßm Ý lÝffrŠ­i vi­ H═ en verkefni hennar snřr a­ notkun hljˇ­uppt÷kutŠkja til rannsˇkna ß heilsßrsvi­veru og heg­un hn˙tubaka vi­ NA-str÷nd ═slands. Edda lauk mastersprˇfi vi­ H═ ßri­ 2007 ■ar sem h˙n rannsaka­i heilsßrsvi­veru h÷frunga Ý Faxaflˇa. Edda er lŠr­ur kennari og hefur sinnt kennslu vi­ H═ og menntaskˇla sem og starfa­ sem lei­s÷guma­ur og rß­gjafi fyrir hvalasko­unarfyrirtŠki og s÷fn.


Sjß nßnar ß vef H═N (http://www.hin.is/) Vertu fÚlagi H═N ß Facebook (www.facebook.com/hid.islenska.natturufraedifelag)

NeikvŠ­ umhverfisßhrif sjˇkvÝaeldis vi­ ═slandsstrendur

Fimmtudaginn 14. aprÝl n.k. ver­ur haldi­ mßl■ing um neikvŠ­ umhverfisßhrif sjˇkvÝaeldis vi­ ═slandsstrendur. Landssamband vei­ifÚlaga og Landssamband stangavei­ifÚlaga standa fyrir mßl■inginu Ý samstarfi vi­ Angling iQ. Mßl■ingi­ hefst kl. 16:10 og mun...

Mˇta minningar vetradreifingu sÝldarinnar?

F÷studagsfyrirlestur vikunnar ver­ur fluttur af Jed I. Macdonald , doktorsnema Ý lÝffrŠ­i. Erindi Jeds heitir: Do memories govern the winter distribution of Atlantic herring? Me­h÷fundar hans eru Kai Logemann, Elias T. Krainski, Ůorsteinn Sigur­sson,...

Umhverfisßhrif fiskeldis og kostna­ur vegna mengunar

Fiskeldi er vaxandi atvinnugrein ß heimsvÝsu og leggur t÷luvert til fŠ­uframbo­s heimsins. HÚrlendis eru uppi hugmyndir um a­ auka fiskeldi verulega, sÚrstaklega eldi t.d. laxfiska Ý sjˇkvÝum. Saga fiskeldis erlendis gefur tilefni til ■ess a­ vi­ stÝgum...

Hellableikjur vi­ Mřvatn - spennandi doktorsverkefni

═ hraunhellum vi­ Mřvatn finnast dvergbleikjur, sem vir­ast fjarskyldar ■eim bleikjum sem finnast Ý vatninu sjßlfu. Hellarnir eru margir mj÷g litlir og flestir t÷luvert einangra­ir. Bjarni K. Kristjßnsson, Camille Leblanc, Sk˙li Sk˙lason og ┴rni...

NŠsta sÝ­a

Höfundur

Arnar Pálsson
Arnar Pálsson

Erfðafræðingur

MaÝ 2016
S M Ů M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.