Leita frttum mbl.is
Embla

Leifturhr run finka Galapagos

Galapagoseyjar eru samofnar nafni Charles Darwin, og hugmyndinni um run vegna nttrulegs vals. Eyjarnar mynduust vegna eldvirkni, og eru ansi lkar grurfari og astum. egar finkutegund fr Suur Amerku nmu land eyjunum fyrir milljnum ra, stu henni mrg lk bsvi til boa. Fan var lk, sem leiddi til ess a goggar og lkamar finkanna tku a breytast, kynsl fram af kynsl. eyju me hr fr, eignuust finkur me stilega gogga og sterka kjlka fleiri afkomendur en hinar finkurnar. annig breyttust meal goggarnir, gegnum rsundin og mynduu um 13 askildar tegundir Galapagoseyjum. Reyndar veitti Darwin finkunum skp litla athygli egar hann stoppai vi siglingunni umhverfis hnttinn, og egar heim var komi hreifst hann fyrst a svipuu mynstri runar og srhfingar mismunandi eyjum hermifuglum (mockingbird).

fink_01run lngum tma

Kenning Darwins gengur t a breytingar veri tegundum kynsl fram af kynsl, m.a. vegna hrifa nttrulegs vals. Yfir hinn ralanga tma sem lfverur hafa byggt jrina vera v breytingar tegundum, r lagast a umhverfi snu og greinast n form og stundum askildar tegundir. Darwin lagi mikla herslu mikilvgi tmans og uppsfnun smrra breytinga, og runarfri ntmans hefur stafest etta. En tt a run s hjkvmileg lengri tmaskala, getur hn einnig gerst hratt.

run stuttum tma Galapagos

egar Ptur og Rsamara Grant komu til eyjanna fyrir um 40 rum, kvu au a einbeita sr a finkum einni ltilli og byggilegri eyju, Dapne Major. Eyjan er a ltil a au gtu kortlagt stofninn mjg rkilega og fylgst me einstaklingum og afkomendum eirra. au vonuust til a geta rannsaka vistfri finka nttrulegu umhverfi, en uru sr til undrunar einnig vitni a run nokkrum kynslum.

Lfrki Galapagoseyja verur fyrir miklum hrifum fr straumakerfum Kyrrahafsins. El nino og La nina hafa hrif rkomu eyjunum, sem sveiflast fr blautum rum til svandi urrka. etta breytir framboi og samsetningu frja eyjunum og ar me eiginleika finkanna.

Grant hjnin komu hinga til lands hausti 2009, og hldu fyrirlestur afmlisri Darwins. au sndu sveiflur str gokka finkustofninum eyjunni Dapne major. au sndu lka a vi vissar umhverfisastur getur srhfing finkanna horfi, og tvr tegundir runni saman eina.

Grant hjnin koma aftur til landsins, og halda erindi 22. ma n.k. Norrnahsinu. Erindin eru llum opin og vera hin forvitnilegustu.

Tilur nrra finka Galapagos

bk eirra hjna sem t kom 2014 segir fr athyglisveru dmi, vsi a nrri tegund. Sagan hfst egar srstk finka birtist eyjunni. Hn var me strri gogg en hinar, gat bora kaktusaldin og sng anna lag. Grant hjnin klluu hana Big bird. essi finka makaist og afkomendur eirra erfu gogginn og snginn. Fuglar geta veri mjg fastheldnir sng, og nota hann til a velja sr maka af rttri tegund. Afkomendur Big bird pruust aallega vi systkyni sn ea ttingja, og annig vihlst sngurinn og goggurinn sem var svo gur fyrir kaktusaldin-ti.

a er vissulega fullsnemmt a lykta a afkomendur Big bird su orin n tegund, stofninn er smr og breytingar umhverfi geta kippt undan eim ftum. En etta dmi snir hvernig me einfldum htti, vistfrileg srhfing og makaval getur mynda askilda hpa. Lkn hafa snt a ef essir ttir haldast hendur, aukist lkurnar askilnai tvo hpa og ar me tegundir.

Eftirskrift:

Pistill essi er byggur eldri skrifum, en uppfrur tilefni heimsknar Granthjnanna.

Leirtting. Ptur benti a La nina var misrita, g er honum akkltur fyrir bendinguna.

tarefni:

NY Times 4. gst 2014 In Darwins Footsteps

Arnar Plsson | 21. gst 2009 Finkurnar koma

Arnar Plsson | 1. september 2009 Heimskn Grant hjnanna

Myndband um rannsknir eirra
https://www.youtube.com/watch?v=n3265bno2X0
Upplsingar af vef PBS
http://www.pbs.org/wgbh/evolution/library/01/6/l_016_01.html

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Jn rhallsson

Er maurinn sem tegund enn a rast hr jru; og ef svo hvaa ttir og af hverju?

Er fram ea afturfr?

Varandi essar finkur;

er etta ekki bara a sem a kalla er breytileiki innan smutegundar.

Vi getum veri me hp af mennsku hvtu flki sem er gjrlkt tliti en vi myndum samt kalla a allt smu tegundina.

Jn rhallsson, 19.5.2017 kl. 15:36

2 Smmynd: Arnar Plsson

Sll Jn

a er einmitt aalatrii hj Peter og Rosemary, tt runar er sfellt a breytast. Stofn getur rast eina tt r, og ara nsta.

Dawkins talai um blinda rsmiinn, og s lking enn vi, run er blind.

Finkurnar Galapagos eru 12 agreindar tegundir, en lka finnast afbrigi innan tegundarinnar. a er aala atrii Darwins, afbrigi innan tegundar vera (eftir ngilega langan tma) a tegundum.

Innan mannkyns eru engar undirtegundir, bara hrfn blbrigi.

Okkur gengur betur a greina mun rum mnnum, rtt eins og kindur eiga auveldara me a sj mun rum kindum.

Arnar Plsson, 19.5.2017 kl. 16:24

3 identicon

a er rtt, run sr hvorki stefnu n ri tilgang.Varandi mannkyni, verur fyrst um fleiri en eina tegund a ra egar tveir lkir kynttir geta ekki lengur tt frjsamt afkvmi saman. etta er ekki tilfelli dag, en gti gerzt eftirhundru sunda ra tmabil.

Annars rast mannkyni ekki lengur sama hraa og fornld vegna ntmavingar og hverfandi hrif umhverfisins mannskepnuna, nttruval ekki lengur vi mannkyni og gludr eirra, heldur einungis villt dr nttrunni. Menn urfa ekki a alaga sig nrumhverfi snu, essu er fugt fari, eir breyta umhverfinu sna gu, afar oft me skalegar afleiingar fyrir dralf sem missa heimkynni sn (t.d. vegna eyingu frumskganna og runings annarra vistkerfa vegna jarefnavinnslu/striju ea mengun vatnsbla). Fyrir mannkyni var "survival of the fittest" a mist "survival of the richest" ea "survival of the cruellest" sastlinu sund rin. Mannkyni hefur razt einhvern htt t.d. hefur lkamsh inruum rkjum aukizt vegna betra mataris einungis nokkrum ldum.

Ein leirtting varandi verurkerfin Kyrrahafinu. au heita El nio og La nia.

Ptur D. (IP-tala skr) 19.5.2017 kl. 21:01

4 Smmynd: Jn rhallsson

Nsta skref okkar run inn framtina

er a vera GALACTIC HUMAN;

.e a hugsa hnattrnt og alheimsvsu allan daginn og undirba okkur undir samskipti vi hroskaa gesti fr rum stjrnukerfum.

Ef a flk skoai essa su fr upphafi a gti veri um a ra jkva run mannkynsins inn framtina:

http://thjodarskutan.blog.is/blog/gudspekifelag_s/

Jn rhallsson, 20.5.2017 kl. 09:50

5 Smmynd: Arnar Plsson

Takk krlega Ptur fyrir bendinguna me La nina.

a eru reyndar hld um hvort og hversu miki ntminn hgir run mannsins.

Ntma lknavsindi eru t.d. misdreif yfir verldina. Vestrnir lknar sem strfuu Afganistan bjrguu lfi vesturlandabum me kvein meisl vegna sprenginga en ekki heimamanna (vegna ess a stokerfi er betra hr en ar).

sj t.d.

Hafa ntmalknavsindi gert okkur nm fyrir lgmlum Darwins?

Sll Jn

a er tluvert a maurinn leggi undir sig arar plnetur. anga til urfum vi a fara betur me essa.

Arnar Plsson, 20.5.2017 kl. 11:35

6 Smmynd: Jn rhallsson

a er mikilvgt a flk tileinki sr jkvan aga svo a rkis-kerfi s ekki a eya of miklum tma, orku og peningum a hlaupa eftir vandamlaflki:

Hrna eru dmi um hva s a vera GALACTIC HUMAN:

http://thjodarskutan.blog.is/blog/gudspekifelag_s/entry/2171429/

Jn rhallsson, 20.5.2017 kl. 12:23

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband