Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Kynslóšin sem borgaši laun alžingismanna meš menntun sinni

Menntun er naušsynleg fyrir samfélagiš og eflandi fyrir einstaklinga. Meš žvķ aš lęra nżja hluti bętir mašur sjįlfan sig, öšlast nżja fęrni, sjįlfstraust og heimssżn. Menntun aušgar bęši žjóšir og fólk, jafnt andlega og fjįrhagslega.

Menntun er ekki ókeypis eša sjįlfsögš. Ķslenskt samfélag var reist į žeirri hugsun aš menntun ętti aš vera almenn og ókeypis. Menntun vęri fjįrfesting til framtķšar. En ekki vilja allir stjórnmįlamenn fjįrfesta ķ menntun, og sżna žaš meš gjöršum sķnum ef ekki oršum.

Nśverandi rķkisstjórn sveltir hįskóla og menntakerfi landsins. Į ašalfundi Hįskóla Ķslands sem haldinn var ķ dag kom ķ ljós aš skólann vantar einn og hįlfan milljarš til aš geta sinnt ešlilegum rekstri. Ķ įr er hįskólinn rekinn meš nęstum 500 milljóna króna tapi. Įstęšurnar fyrir hallanum eru margvķslegar.

1. Ein er sś aš rķkiš samdi um laun hįskólakennara, en jók ekki aš sama skapi fjįrframlög hįskólanna sem žeir vinna hjį. Rķkiš samdi viš hįskólakennara og prófessora um rśmlega 20% launahękkanir įriš 2015. En ķ fjįrlögum fyrir 2016 hękkaši framlag til t.d. Hįskóla Ķslands ekki ķ samręmi viš kjarasamninginn. Žvķ situr skólinn  upp meš halla, hann veršur aš borga starfsmönnunum hęrri laun en skortir fjįrmagn til žess.

Afleišingin er sś aš nįmskeiš eru lögš nišur, önnur kennd meš 30% minna framlagi kennara, og verklegar ęfingar og feršir eru skornar nišur, yfirvinna og nżrįšningar bannašar og lausrįšnum starfsmönnum sagt upp. Hvaša įhrif ętli žaš hafi į gęši menntunar?

2. Alžingi Ķslendinga gaf HĶ afmęlisgjöf af tilefni 100 įra afmęli skólans įriš 2011. Um var aš ręša 150 milljóna króna upphafsgreišslu og svo įžekka aukningu į hverju įri, sem įtti aš nżtast ķ nżjungar ķ starfi skólans.* En aldarafmęlissjóšurinn hefur ekki haldiš įfram aš stękka. Nś situr HĶ uppi meš undirfjįrmagnašar einingar og nįmsbrautir. Skyldi žaš hafa jįkvęš įhrif į gęši menntunar?

3. Hįskólar hérlendis tóku žįtt ķ nišurskurši į rķkisśtgjöldum eftir hrun, į sama tķma og žeir tók viš fleiri nemendum. Stušlar žaš aš betri eša verri menntun?

4. Mikilvęgasta stašreyndin er sś aš HĶ og Hįskólar į Ķslandi almennt eru undirfjįrmagnašir mišaš viš Hįskóla į noršurlöndum og ķ noršur Evrópu. HĶ hefur stęrt sig af žvķ aš vera rekinn af mikilli rįšdeild, en hęgt er aš herša sultarólina um of.

Ķslendingar eru haršir af sér og barma sér eiginlega bara rétt fyrir (eša eftir) andlįtiš. En afleišingar langvarandi fjįrsveltis hįskóla hérlendis eru margžęttar og svo alvarlegar aš ekki veršur orša bundist. Sveltiš birtist ķ hrörnandi hśsnęši, tękjabśnaši og kerfum, en einnig ķ verri kennsla, lakara nįmsframboši, tęrandi vinnuumhverfi og lélegri vķsindum.

Svelti menntakerfis veldur žvķ aš kynslóšin sem nś innritast ķ hįskóla fęr verri kennslu en fyrri kynslóšir.

Eftir kosningarnar ķ október voru laun alžingismanna hękkuš um tęp 45%, meš śrskurši kjararįšs. Launahękkanir gęšinga kjararįšs er annar en sį sem almennings eša annara rķkisstarfsmanna.

Fjįrframlag til Alžingis var aušvitaš hękkaš til aš standa straum af auknum launakostnaši alžingismanna. Hįskólar (eša ašrar mennta og heilbrigšistofnanir) njóta ekki sömu greišvikni fjįrmįlarįšherra og rķkisvaldsins. Hįskóla žurfa aš sżna įbyrgt bókhald, en gęšingar kjararįšs žurfa ekki aš óttast kjaraskeršingu.

Ķ anda hśsdżragaršs George Orwell eru gęšingar kjararįšs jafnari en ašrir, og nęsta kynslóš fęr aš borga laun alžingismanna meš menntun sinni.

Ķtarefni:

Jón Atli Benediktsson ķ ritstjórnargrein ķ Lęknablašinu 2016 (Fjįrmögnun Hįskóla Ķslands)

Śtlit var fyrir aš nokkuš myndi rofa til ķ fjįrmögnun Hįskóla Ķslands žegar Aldarafmęlissjóšur HĶ var stofnašur ķ žverpólitķskri sįtt allra stjórnmįlaflokka į Alžingi į 100 įra afmęli Hįskólans įriš 2011. Var žaš yfirlżst markmiš meš stofnun sjóšsins aš framlög til Hįskóla Ķslands myndu aukast ķ įföngum uns nįš vęri mešalfjįrveitingum til hįskóla ķ rķkjum OECD įriš 2016 og mešalfjįrveitingum til hįskóla į hinum Noršurlöndunum įriš 2020. Var žetta markmiš ķtrekaš ķ stjórnarsįttmįla nśverandi rķkisstjórnar og einnig ķ stefnu Vķsinda- og tęknirįšs sem lżtur formennsku forsętisrįšherra og er skipaš 6 öšrum rįšherrum rķkisstjórnarinnar.

Žessi fyrirheit hafa ekki veriš efnd og ķ fjįrmįlaįętlun rķkisstjórnarinnar fyrir įrin 2017-2021 er ekki minnst į žau.

Jón Atli Benediktsson 17.12.2016 Um alvarlega fjįrhagsstöšu Hįskóla Ķslands Fréttablašiš.
 
Jón Atli Benediktsson fjallaši um fjįrmįlaįętlun rķkisstjórnarinnar ķ vištali viš Stundina
 
*Gįfulegra hefši veriš aš leyfa HĶ aš rįšstafa fénu aš vild, t.d. til aš efla rannsóknir meš žvķ aš styrkja nemendur og kennara.

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jón Žórhallsson

Heldur svo rķkiš & hįskóli ķslands įfram aš styrkja og mylja undir samkynhneigš sjónarmiš sem aš gętu orsakaš smitpestir og aukiš śtgjöld hjį rķkinu?

http://thjodarskutan.blog.is/blog/thjodarskutan/entry/2200661/

Hverskonar eiginlega vitleysisgangur į sér staš žarna ķ hįskóla ķslands?

Jón Žórhallsson, 22.8.2017 kl. 17:55

2 Smįmynd: Arnar Pįlsson

Sęll Jón

Žaš er rangt hjį žér aš samkynhneigš orsaki smitpestir eša auki śtgjöld hjį rķkinu.

Ef žś ert aš hugsa um samkynhneigša og HIV eins og Reagan hjónin, žį er fyrir löngu bśiš aš sanna aš smit HIV hefur ekkert meš kynhneigš aš gera. HIV smitašist ķ upphafi einnig ört milli dreyrasjśkra - į tķmabili voru helmingur dreyrasjśkra amerķkana meš HIV sżkingu. Žaš mįtti allt eins halda žvķ fram aš HIV vęri sjśkdómur dreyrasjśkra og sjśkdómur homma. En žaš hentaši ekki trśręknu fordómafólki.

Faraldsfręši smitsjśkdóma ręšst af smitleišum, t.d. meš vessum eša blóši, en dreifingin er einnig hįš tilviljun. Ef žaš hefšu fyrst veriš gagnhneigšir sem smitušust af HIV, žį vęri žessi mżta aš AIDS vęri sjśkdómur homma ekki til. En mżtan fóšraši fordóma smįborgara og trśarlegra pśrista og olli ómęldum skaša og fęra mį rök fyrir žvķ aš hśn hafi żtt undir faraldurinn.

Vegna žess aš fordómar komu ķ veg fyrir aš fólk įttaši sig į alvarleika mįlsins og kom ķ veg fyrir rétt višbrögš.

Fordómar žķnir gagnvart samkynheigšum eru af sama meiši og eru engin rök gegn akademķsku frelsi hįskóla eša naušsyn žess aš bjóša fólki aš mennta sig. Nema sķšur sé.

Viršingarfyllst.

Arnar Pįlsson, 23.8.2017 kl. 11:02

3 Smįmynd: Jón Žórhallsson

Ég vil leyfa mér aš vera ósammįla žér:

http://www.mbl.is/frettir/taekni/2014/07/11/hiv_smitum_fjolgar_medal_samkynhneigdra/

http://www.mbl.is/frettir/innlent/2017/08/03/lifrarbolga_a_greind_a_slandi_a_ny/

Jón Žórhallsson, 23.8.2017 kl. 12:23

4 Smįmynd: Arnar Pįlsson

Sęll Jón

Žaš er žinn réttur.

Reyndar er įherslan ķ fréttinni sem žś vitnar ķ ansi athyglisverš, mišaš viš tölurnar ķ skżrslu UN AIDS

Ķ fréttatilkynningu meš GAP skżrslunni frį 2014 segir:

HIV prevalence is estimated to be 28 times higher among people who inject drugs, 12 times higher among sex workers, 19 times higher among gay men and other men who have sex with men and up to 49 times higher among transgender women than among the rest of the adult population. In sub-Saharan Africa, adolescent girls and young women account for one in four new HIV infections. The report looks at why certain populations are not accessing HIV services and outlines the urgent need to address their specific needs.

“There will be no ending AIDS without putting people first, without ensuring that people living with and affected by the epidemic are part of a new movement,” said Mr Sidibé. “Without a people-centred approach, we will not go far in the post-2015 era.”

http://www.unaids.org/en/resources/presscentre/pressreleaseandstatementarchive/2014/july/20140716prgapreport

Žarna eru taldir upp įhęttuhóparnir. Ef žś vilt gęta samręmis, žarftu lķka aš fordęma sprautufķkla, "hórur" (žolendur kynferšisžręlkunar) og transfólk.

Og žś žarft aš hundsa algerlega rįšleggingar UNAIDS sem leggja įherslu į ENGA MISMUNUM hvaš varšar umönnun sjśklinga.

Žķn orš "...samkynhneigš sjónarmiš sem aš gętu orsakaš smitpestir og aukiš śtgjöld hjį rķkinu"

Vilt žś fordęma alla hegšan og sjónarmiš sem geta haft įhrif į smitpestir og/eša aukiš śtgjöld rķkisins? t.d.

1. Fólk fer til śtlanda - ķ śtlöndum eru sżklar sem geta smitaš ķslendinga.

2. Ķslendingar taka ekki allir lżsiš sitt - žaš gerir okkur śtsett fyrir smiti

3. Ķslendingar fara į fyllerķ - og geta fengiš flensu eftir nęturglešina

4. Ķslendingar hafa stunda kynlķf įn višeigand öryggisbśnašar - og geta fengiš smitsjśkdóma ķ kjölfariš.

5. Ķslendingar senda börnin sķn til dagmömmu, ķ leikskóla og skóla, allt vel žekkt pestarbęli.

Allt žetta leišir til kostnašar fyrir einstaklinga og žjóšarbśiš. Til aš gęta samręmis held ég uppfęra žurfi hómófóbķuna meš allsherjar smitatferlisfordómum.

Arnar Pįlsson, 23.8.2017 kl. 14:45

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband