Leita Ý frÚttum mbl.is
Embla

BloggfŠrslur mßna­arins, jan˙ar 2012

Erindi: ┌tbrei­sla og ßhrif PKD - nřrnasřki ß villta laxfiskastofna ß ═sland.

┴rni Kristmundsson fisksj˙kdˇmafrŠ­ingur mun fjalla um PKD nřrnasřki.

Erindi­ er f÷studaginn 3. febr˙ar 2012 (kl. 12:30-13:10).

┴rni vinnur ß Rannsˇknast÷­ hßskˇlans Ý meinafrŠ­i a­ Keldum.

Erindi ┴rna kallast ┌tbrei­sla og ßhrif PKD - nřrnasřki ß villta laxfiskastofna ß ═sland. PKD-nřrnasřki, sem orsakast af smßsŠju snÝkjudřri Tetracapsuloides bryosalmonae, er alvarlegur og ˙tbreiddur sj˙kdˇmur Ý laxfiskum Ý Evrˇpu, bŠ­i villtum og Ý eldi. DŠmi eru um mikil aff÷ll Ý villtum laxfiskastofnum erlendis, s.s. Ý Sviss og Noregi. Bleikja er lÝti­ ranns÷ku­ m.t.t. sj˙kdˇmsins. Smittilraunir hafa ■ˇ sřnt a­ h˙n sÚ mj÷g nŠm fyrir sřkinni.

PKD-nřrnasřki var ˇ■ekkt ß ═slandi ■ar til ßri­ 2008 er h˙n greindist Ý bleikju ˙r Elli­avatni. Rannsˇknir sÝ­ustu 3ja ßra benda til ■ess a­ sřkillinn sÚ ˙tbreiddur me­al laxfiska ß ═slandi. Hß tÝ­ni fiska me­ alvarleg einkenni sj˙kdˇmsins hefur greinst Ý v÷tnum ■ar sem bleikju hefur fŠkka­ miki­. LÝklegt er a­ PKD-sřki valdi umtalsver­um aff÷llum og sÚ ■vÝ afgerandi ßhrifa■ßttur Ý hnignun bleikjustofna ■essara vatna.

bleikja_kastljosi_apalsson2010.jpgMynd af Ůingvallableikju ß rannsˇknarstofu (Picture copyright Arnar Pßlsson).

F÷studagsfyrirlestrar LÝffrŠ­istofnunar eru haldnir Ý stofu 130 Ý Ískju, nßtt˙rufrŠ­ah˙si H═ og eru ÷llum opnir. Erindin eru flutt ß Ýslensku, nema anna­ sÚ teki­ fram.

Dagskrß vorsins mß nßlgast ß vef LÝf og umhverfisvÝsindadeildar H═.


MikilvŠgi ■rˇunkenningarinnar fyrir lŠknisfrŠ­i

Ůau tÝ­indi bßrust um helgina a­ norskur ge­lŠknir hafi veri­ gefnar bŠtur vegna meintrar mismununar ß grundvelli tr˙arsko­anna. Honum var ekki bo­i­ starf, af ■vÝ a­ hann tr˙­i ekki ß ■rˇunarkenninguna.á

á

Hva­ er ■rˇunarkenningin?

Kenning er nafn ß vÝ­tŠkri ˙tskřringu Ý vÝsindum. Fyrst kemur tilgßta, ef henni er ekki hafna­ er e.t.v. komi­ l÷gmßl, og m÷rg l÷gmßl eru sam■Štt Ý stŠrri kenningu sem getur ˙tskřrt margvÝsleg fyrirbrig­i og tilfelli. Sbr. ■yngdarl÷gmßl Newtons og almennu afstŠ­iskenningu Einsteins.

Ůrˇunarkenning Darwins felur Ý sÚr tvennt. ═ fyrsta lagi lÝfsÝns trÚ, a­ allr lÝfverur ß j÷r­inni sÚu skyldar a­ meira e­a minna leyti. T.d. eru menn og apar svipa­ari Ý ˙tliti en menn og flugur, vegna ■ess a­ vi­ erum skyldari ÷pum en flugum. ═ ÷­ru lagi settu Darwin og Wallace fram hugmyndina um nßtt˙rulegt val, sem ˙tskřrir hvers vegna lÝfverur passa vi­ umhverfi sitt, og hvers vegna ■Šr eru me­ augu, laufbl÷­, typpi.

Nßtt˙rulegt val er fjarska einfallt. Ůa­ byggist ß fjˇrum atri­um.

1. Breytileika - einstaklingar eru ˇlÝkir.

2. Erf­ir, breytileiki milli einstaklinga er tilkomin vegna erf­a (a­ einhverju leyti).

3. Mismunadi Šxlunar-ßrangri (■a­ er ekki nˇg a­ Šxlast - ■˙ ver­ur a­ geta af ■Úr b÷rn, ■vÝ annars komast genin ■Ýn ekki ßfram).

4. Barßttu fyrir lÝfinu, einstaklingar eru misjafnlega gˇ­ir Ý ■vÝ a­ hlaupa, vei­a, elda, ■rÝfa sig, finna maka, b˙a til afkvŠmi me­ makanum, verja afkvŠmi­ o.frv.

Fleira ■arf ekki til a­ ˙tskřra fj÷lbreytileika lÝfsins, eiginleika lÝfvera og hvers vegna ■Šr bila.

á

DarwinÝsk lŠknisfrŠ­i

Ůrˇunarkenningin kastar einst÷ku ljˇsi ß lŠknisfrŠ­ina, ■vÝ h˙n hjßlpar okkur a­ skilja byggingu lÝfvera, hvernig samskiptum sřkla og hřsla er hßtta­, hvernig erf­agallar vi­haldast Ý stofnum og togstreitu ß milli kerfa lÝfverunnar. H˙n sřnir okkur hva­a eiginleikar eru gamlir, hva­ er sameiginlegt ÷llum dřrum/hryggdřrum/spendřrum/mann÷pum, og hva­ er nřtilkomi­. Mjˇlkurkirtlar birtust Ý einum hˇpi lÝfvera, nŠringarsepar sŠhestanna eru ÷nnur lei­ a­ sama marki (nema hva­ ■eir eru ß karldřrinu).

Ůrˇunarkenningin ˙tskřrir hvernig ska­legar st÷kkbreytingar vi­haldast, ■Šr eru fjarlŠg­ar af nßtt˙rulegu vali en ■a­ megnar aldrei a­ hreinsa allt burt (m.a. vegna ■ess a­ alltaf ver­a nřjar breytingar Ý hverri kynslˇ­).

Ůrˇunarkenningin sřnir hvernig ßhrif st÷kkbreytinga veltur ß umhverfinu - ef umhverfi breytist ■ß getur ■a­ sem var gott or­i­ ska­legt. Ekki allir sj˙kdˇmar vegna erf­a, umhverfis■Šttir valda m÷rgum sj˙kdˇmum (sÝgarettur og asbest b˙a til lungnakrabbamein). Nßtt˙rulegt val getur ekki vari­ okkur fyrir slÝku, bara vitsmunaleg heg­un fˇlks (svona eins og a­ setja sÝlikon Ý poka og smeygja undir h˙­ina....).

Og ef vi­ notum of miki­ af sřklalyfjum, ■ß mun ■ol gagnvart ■eim ■rˇast vegna nßtt˙rulegs vals.á Ůa­ er ■vÝ mikilvŠgt a­ lŠknar kunni ■rˇunarfrŠ­i.

Ůa­ er hŠgt a­ hafna ˙tskřringum ■rˇunarkenningarinnar ß fj÷lbreytileika lÝfsins og sřklalyfjaˇ■oli, og skÝrskota til yfirnßtt˙rulegra krafta. En ■ß ertu b˙inn hafna vÝsindalegri a­fer­ og opna dyrnar fyrir allskonar yfirnßtt˙rulegar skřringar ß ■yngdaraflinu, jar­skjßlftum, getna­i, gangi tunglsins og sigri e­a tapi Ý Ý■rˇttum.

á

LÝkamspartavÚlvirkjar e­a frŠ­imenn?

Ůa­ er reyndar praktÝsk spurning, hversu miki­ ■arf einstakur starfsma­ur a­ vita. Ef hlutverk ■itt er a­ greina lungnasj˙kdˇma Ý 30 einstaklingum ß dag, hversu oft ■arft ■˙ a­ nřta ■Úr ■ekkingu ß ■rˇunarkenningunni? Ef um er a­ rŠ­a fj÷lˇnŠman stofn bakterÝa, sem ■olir ÷ll ■ekkt sřklalyf, ■ß er ■a­ gott. Ef um er a­ rŠ­a 50 ml af steinolÝu sem sj˙klingurinn anda­i a­ sÚr af ■vÝ hann vildi vera eldgleypir, ■ß ■arftu ekki a­ nřta ■Úr ■ekkingu um ■rˇunarkenninguna.

Norski lŠknirinn starfar ß svi­i ge­lŠknisfrŠ­i. Vera mß a­ ■rˇunarkenningin gagnist honum ekkert Ý sÝnu starfi. Spyrja mß hef­i umsˇkn vi­komandi veri­ hafna­ er hann hef­i efasemdir um erf­al÷gmßl Mendels? Ůyngdarl÷gmßl Newtons? TaugalÝffrŠ­i tuttugustu aldar?

á

Eru lŠknar lÝkamspartavÚlvirkjar*, sem ■urfa ekki a­ vita neitt um ■au l÷gmßl sem mˇta lÝkama? E­a ■urfa ■eir a­ kunna skil ß bestu ˙tskřringum ß ■vÝ hvernig lÝkamar virka, ekki bara einkennum sem koma fram ■egar ■eir bila.

Kveikjan a­ pistlinum var upphringi frß Frosta og me­rei­arsveini hans Ý Harmageddon.

á

* Me­ ■essari lÝkingu er ekki veri­ a­ kasta rřr­ ß starf vÚlvirkja, en mÚr skilst ß kunningjum a­ margir n˙tÝmavÚlvirkjar ■urfi ekki a­ skilja starfsemi vÚla, bara skipta um partana sem t÷lvan segir a­ sÚu bila­ir. Ůar liggur grunnurinn a­ lÝkingunni.

á

═tarefni:

George C. Williams og Randolph M. Nesseá Why We Get Sick: The New Science of Darwinian Medicine

Darwinian medicine, Nesse, RM et al. (2009). "Making evolutionary biology a basic science for medicine". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 107 (PNAS) Suppl 1 (suppl_1): 1800ľ7.


Vistheimt ß ═slandi Ý eina ÷ld - hva­ h÷fum vi­ lŠrt?

Hi­ Ýslenska nßtt˙rufrŠ­ifÚlag stendur fyrir r÷­ erinda um frˇ­leg og forvitnileg efni. ═ dag mun ┴sa L. Aradˇttir, vistfrŠ­ingur og prˇfessor hjß Landb˙na­arhßskˇla ═slands, fjalla um vistheimt ß ═slandi. ┌r tilkynningu:

Erindi­ ver­ur flutt mßnudaginn 30. jan˙ar kl. 17:15 Ý stofu 132 Ý Ískju, Nßtt˙rufrŠ­ih˙si Hßskˇla ═slands.á A­gangur er ÷llum heimill og ˇkeypis.

┴grip

Vistheimt hefur veri­ skilgreind sem ferli er stu­lar a­ endurheimt vistkerfa sem hefur hnigna­, hafa skemmst e­a ey­ilagst. Skipulegt tarf a­ vistheimt ß ═slandi spannar r˙ma ÷ld, frß ■vÝ a­ sett voru
l÷g um skˇgrŠkt og varnir gegn uppblŠstri lands ßri­ 1907. ═ kj÷lfar ■ess var me­al annars skˇgarleifum bjarga­ ß nokkrum st÷­um og birkiskˇglendi endurheimt Ý nßgrenni ■eirra. Mikinn hluta sÝ­ustu aldar var einkum l÷g­ ßhersla ß a­ st÷­va sandfok og grŠ­a upp ÷rfoka land til ■ess a­ vernda bygg­, bŠta b˙skaparskilyr­i og ägrei­a skuldina vi­ landi­ö. ŮŠr a­ger­ir leiddu oft til vistheimtar, ■ˇ h˙n hafi Ý fŠstum tilvikum veri­ upphaflegt markmi­ ■eirra. ┴ sÝ­ustu ßratugum hefur ßhersla ß endurheimt mikilvŠgra vistkerfa Ý Ýslenskri nßtt˙ru, svo sem votlendis og birkiskˇga, fari­ vaxandi. S˙ ßhersla tengist me­al annars verndun lÝffrŠ­ilegrar fj÷lbreytni og vi­leitni
til a­ binda kolefni og draga ■annig ˙r grˇ­urh˙saßhrifum.ô
asa_20a_bigMynd af vef Nßtt˙rufrŠ­istofnunar ═slands.

┴ sÝ­asta ßri gßfu Landb˙na­arhßskˇli ═slands og LandgrŠ­sla rÝkisins ˙t riti­ Vistheimt ß ═slandi. Ůar er Ý fyrsta sinn birt samantekt yfir vistheimt ß ═slandi og rannsˇknir Ý hennar ■ßgu. Alls er Ý ritinu lřst 85 vistheimtarverkefnum sem nß yfir um 1700 km2. ═ erindinu ver­ur stikla­ ß stˇru um s÷gu og ßrangur vistheimtar hÚr ß landi sÝ­ustu ÷ldina og rŠtt um lŠrdˇma sem draga mß af ■eirri reynslu.

┴sa L. Aradˇttir fŠddist ßri­ 1959. H˙n lauk B.S. prˇfi Ý lÝffrŠ­i frß Hßskˇla ═slands 1981, M.S. prˇfi Ý lÝffrŠ­i frß Montana State University 1984 og doktorsprˇfi Ý vistfrŠ­i og stjˇrnun ˙thaga (Rangeland Ecology and Management) frß Texas A&M University 1991. ┴sa starfa­i vi­ Rannsˇknast÷­ skˇgrŠktar, Mˇgilsß 1991-1998, var svi­sstjˇri rannsˇknarsvi­s LandgrŠ­slu rÝkisins 1998-2006 en hefur veri­ prˇfessor vi­ Landb˙na­arhßskˇla ═slands sÝ­an 2006.


Afkoma lunda Ý Vestmannaeyjum me­ tilliti til aldurs

fraticulaartica_sigridurrutfranzdottir.jpg

Hßlfdßn H. Helgason heldur meistarafyrirlestur frß LÝf- og umhverfisvÝsindadeild. Efni ritger­ar hans fjallar um afkomu lunda Ý Vestmannaeyjum me­ tilliti til aldurs

Erindi­ er ■ann 26. jan˙ar kl. 15:40 Ý stofu 132 Ý Ískju, nßtt˙rufrŠ­ah˙si H═.

á

═ ritger­inni, sem er skipt upp Ý ■rjß kafla, fjallar Hßlfdßn um;
A.á MŠlingar ß varpßrangri lunda Ý Vestmannaeyjum sumrin 2008 og 2009, Ý sj÷ bygg­umá Ý ■remur eyjum.
B.áá Samantekt ß endurheimtum lunda eftir aldri, tÝma og sta­setningu, byggt ß merkingum Ëskars J. Sigur­ssonar og Sigurgeirs Sigur­ssonar frß 1959 til 2007. Ni­urst÷­urnar eru bornar saman vi­á erlendar rannsˇknir.
C.áá LÝfs- og endurheimtulÝkur fullor­inna varpfugla Ý Stˇrh÷f­a frß 1959 til 2007 metnar me­ Cormack, Jolly Seber lÝkani lei­rÚttu fyrir,,fl÷kkufugla-ßhrifumöá (e. Transience effect). Val ß lÝkani er r÷kstutt og ni­urst÷­ur bornar saman vi­á ni­urst÷­ur sambŠrilegra rannsˇkna beggja vegna Atlantshafs.

Lei­beinendur: dr. Arn■ˇr Gar­arsson LÝf- og umhverfisvÝsinda deild H═, dr. Erpur SnŠr Hansen Nßtt˙rustofu Su­urlands, dr. Jˇn Einar Jˇnsson Rannsˇknasetri H═ ß SnŠfellsnesi, dr. Pßll Hersteinsson LÝf og umhverfisvÝsindadeild og dr. Ăvar Petersen Nßtt˙rufrŠ­istofnun ═slands.
Prˇfdˇmari: dr. Tˇmas GrÚtar Gunnarsson forst÷­uma­ur Rannsˇknaseturs Hßskˇla ═slands ß Su­urlandi.

Ljˇsmynd af lunda tˇk SigrÝ­ur R. Franzdˇttur, mß ekki eftirprenta - copyright.


Sagan um salti­

Salt er einfaldur kristall natrÝums og klˇrs. Ůessi tv÷ frumefni eru eitru­ ein og sÚr, ■a­ er alls ekki mŠlt me­ ■vÝ a­ drekka klˇr.*

saltkurlansky.jpgSalt er samofi­ s÷gu mannkyns og er lÝfverum nau­synlegt. FÝlar ganga m÷rg hundru­ kÝlˇmetra lei­ a­ ˙fnum h÷mrum. Ůar taka ■eir til vi­ a­ raspa upp ˙r klettunum me­ t÷nnum sÝnum og innbyr­a salt k÷ggla og mylsnu. Fj÷lfrumungar ■urfa salt til margra starfa, natrÝum og klˇrjˇnir eru nota­ar Ý bo­skiptum, starfsemi taugafruma veltur ß flŠ­i ■eirra yfir himnur.

Mannkyni­ fann snemma upp ß ■vÝ a­ vinna og nřta salt. Salt er heppilegt til a­ geyma fŠ­u, forfe­ur okkar h÷f­u takmarka­ a­gengi a­ frystirřmi. Langvarandi snjˇskaflar Ý Una­sdal og ÷­rum bŠjum ß SnŠfjallastr÷nd t÷ldust til hlunninda fyrr ß ÷ldum en engu slÝku var til a­ dreifa sunnar Ý ßlfunni ß tÝmum Alexanders mikla. Salt hefur l÷ngum veri­ nota­ Ý matarger­, a­allega ■ar sem ■a­ hjßlpar til vi­ var­veislu me­ ■vÝ a­ draga ˙t vatn og hindra v÷xt ÷rvera. Saltfiskur er fullkomi­ dŠmi, ferskur helst ■orskurinn harla stutt en a­ lokinni verkun breyttist hann Ý varanlegt nesti. Enda var engin fur­a a­ saltfiskur var­ ein helsta tekjulind Ýslendinga fyrr ß ÷ldum og grundv÷llur a­ vi­skiptaveldi Baska, Englendinga og BandarÝkjanna (allavega Nřja Englands).á

Saltvinnsla hefur teki­ umtalsver­um breytingum ß umli­num ÷ldum. Lengi vel var ■a­ skafi­ af botni upp■orna­ra lˇna e­a flŠ­iengja. SÝ­ar fˇru menn a­ beina vatni inn ß ßkve­in svŠ­i, flytja salt metta­ vatn Ý ÷nnur lˇn, hita lausnirnar og bŠta vi­ fleiri skrefum sem juku afk÷stin. Nßmagr÷ftur var einnig mikilvŠg lei­ til a­ afla salts, Salzburg er t.a.m. talin hafa sprotti­ ß framlei­slu nßlŠgra saltnßma. KÝnverjar fundu einnig upp bortŠkni fyrir meira en tveimur ßr■˙sundum til ■ess a­ dŠla upp saltmettu­u grunnvatni. ┴ri­ 1901 var bor­ eftir salti Ý hŠ­inni Spindletop Ý Texas, sem var­ upphaf olÝualdar. Saga saltsins er ■vÝ samofin s÷gu vi­skipta, tŠkni og ■jˇ­a.

N˙tildags er framlei­sla ß salti Ý h÷ndum fßrra mj÷g stˇrra fyrirtŠkja, Morton Salt og Cargill eru tveir stŠrstu framlei­endurnir Ý BandarÝkjunum (en eru me­ miki­ af framlei­slu annara landa ß sÝnum snŠrum). BandarÝkin framlei­a um 22% af salt Ý heiminum, KÝna 17% og ÷nnur l÷nd minna. Innan vi­ 10% af salti sem framleitt er fer til manneldis, Ý BandarÝkjunum fer r˙mur helmingur ß vegina - til a­ draga ˙r hßlku og brŠ­a snjˇ. Salti­na­urinn er meira a­ segja me­ sÝna eigin stofnun Salt institute sem gŠtir hagsmuna framlei­enda (m.a. me­ ■vÝ a­ bera Ý bŠtiflßka fyrir salt Ý fŠ­u).

Margar rannsˇknir hafa sřnt a­ ofneysla salts er hŠttuleg, h˙n hŠkkar blˇ­■rřsting, eykur lÝkurnar ß hjartaßfalli, heilablˇ­falli og nřrnabilun. BandarÝska matareftirliti­ (FDA) hefur lagt til a­ fˇlk dragi ˙r notkun salts.

HÚrlendis kom upp sÚrkennilegt tilfelli, ■ar sem i­na­arsalt var selt til matvŠlafyrirtŠkja. Nokkrir fletir eru ß ■vÝ mßli sem bla­amenn hafa gert ßgŠtlega Ý a­ fylgja eftir. Vonandi lßta ■eir ekki deigan sÝga og reyna a­ greina hvort a­ ■etta sÚ aflei­ing brotalama Ý i) regluverki, ii) framkvŠmd e­a framfylgingu regluverks, iii) eftirliti opinberra a­illa, iv) innra eftirliti fyrirtŠkja. Einhver ver­ur a­ axla ßbyrg­, (borga, hŠtta st÷rfum e­a vera rekinn), og sÝ­an ■arf a­ sjß til ■ess a­ ■etta komi ekki upp aftur.

Salts heldur samt sÝnu hlutverki Ý samfÚlagi manna, og mun gera um ˇkomna tÝ­.

* Eiginleikar salts eru flˇknari eiginleikar frumefnanna sem mynda ■a­, sem er l÷gmßl um uppsprotna e­a uppkomna eiginleika (e. emergent properties). Ůetta l÷gmßl ˙tskřrir af hverju eiginleikar ver­a til ß hverju stigi skipulags. Eiginleikar natrÝum og klˇrs hjßlpa t.d. ekki til vi­ a­ skilja starfsemi taugakerfis, til ■ess ■arf a­ horfa ß anna­ stig skipulags, Ý ■essu tilfelli byggingu tauganna, tengingu ■eirra vi­ skynfŠrin, og heg­an einstaklinga.

Lei­rÚtting. ═ upphaflegri ˙tgßfu pistils stˇ­ ÷ldum, en ■a­ ßtti a­ vera ßr■˙sundum.

═tarefni.

Pistillinn er innblßsin af ßgŠtri bˇk eftir bla­amanninn Mark Kurlansky um salti­ (bestu ■akkir fyrir lßni­ DanÝel).

Salt Mark Kurlansky 2002.

Sagan um Ůorskinn. Mark Kurlansky. Umfj÷llun Morgunbla­sins 1998.


mbl.is Upplřsi um salt ß vefnum
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Erindi: Hlutf÷ll kynja og m÷gnu­ Šxlisgen

╔g vildi benda lÝffrŠ­ißhugam÷nnum ß tv÷ erindi Ý vikunni.

SnŠbj÷rn Pßlsson dˇsent vi­ LÝf og umhverfisvÝsindadeild H═ mun fjalla um kynhlutf÷ll hjß fuglum Ý erindi f÷studaginn 27. jan˙ar 2012 (kl. 12:30-13:10).

SamkvŠmt l÷gmßli Mendels og spßm um ßhrif nßtt˙rulegs val mß b˙ast vi­ a­ kynhlutf÷ll me­al kynŠxlandi lÝfvera sÚu j÷fn. Athuganir ß kynhlutf÷llum hjß fuglum hafa ■ˇ Ý m÷rgum tilvikum sřnt skekkt kynhlutf÷ll, ■ar sem karlfuglar eru oft Ý meirihluta. Greint ver­ur frß athugunum ß kynhlutf÷llum va­fugla, einkum fullor­inna fugla ß vetrarst÷­vum. ┴stŠ­ur a­ baki ■essum mun og m÷gulegar aflei­ingar ver­a rŠddar.

gunnarhallgrimsson_img_4634.jpg

F÷studagsfyrirlestrar LÝffrŠ­istofnunar eru haldnir Ý stofu 130 Ý Ískju, nßtt˙rufrŠ­ah˙si H═ og eru ÷llum opnir. Erindin eru flutt ß Ýslensku, nema anna­ sÚ teki­ fram.

Ljˇsmynd Gunnar ١r HallgrÝmsson (copyright), fleiri myndir Gunnars mß sjß ß vefnum www.fuglar.is.

SnŠbj÷rn hefur stunda­ rannsˇknir ß ■rˇun, m.a. endurr÷­unar sem er bein aflei­ing byggingar litninga og kynŠxlunar. Hann fjalla­i almennt um kenningar um ■rˇun kynŠxlunar Ý bˇkinni Arfleif­ Darwins.

M÷gnu­ Šxlisgená

Edda Olgudˇttir lÝffrŠ­ingur mun halda verja meistararitger­ sÝna frß LŠknadeild H═ ß fimmtudaginn 26. jan˙ar 2012.

Ritger­ Eddu heitir ôHugsanleg Šxlisgen ß 8p12-p11 m÷gnunarsvŠ­inu: Ăxlisgen tilgreind og prˇfu­ Ý brjˇstakrabbameinsfrumulÝnumö.

═ sumum ger­um krabbameins sjßst oft s÷mu breytingar ß ßkve­num svŠ­um erf­amengisins. DŠmi um slÝkar breytingar er fj÷lf÷ldun ß ßkve­num hlutum litninga. Venjulegir einstaklingar eru me­ 2 eint÷k af hverjum litningi Ý hverri frumu. En ßkve­num krabbameinsfrumum hefur hluti eins litnings fj÷lfaldast. ═ tilfelli brjˇstakrabbameina hefur svŠ­i ß litningi 8, (kalla­ 8p12-p11) fundist fj÷lfalda­ Ý stˇrum hluta krabbameina. Tilgßtan er s˙ a­ ■essi fj÷lf÷ldun sÚ ekki tilfviljun, heldur a­ h˙n geti veri­ ein af ors÷kum krabbameinsins. ┴ ■essu svŠ­i ß litningnum er slatti af genum, og rannsˇkn Eddu mi­a­i a­ ■vÝ a­ sko­a hvort a­ einhvert genanna gŠti auki­ lÝkurnar ß brjˇstakrabbameini?


G÷mul vi­skiptaveldi og n˙tÝminn

M÷rg fyrirtŠki byggjß einkaleyfum ß tiltekinni v÷ru e­a rÚtti til a­ fj÷lfalda efni (bŠkur myndb÷nd e­a tˇnverk). Ůetta er skiljanlegt, hva­ var­ar h÷fund og framlei­slu. Ef einhver hefur haft fyrir ■vÝ a­ semja miki­ skßldverk, e­a taka saman frŠ­ilegan texta um hvali e­a stj÷rnu■okur, ■ß er e­lilegt a­ vi­komandi fßi grei­slu fyrir vinnu sÝna. Ůeir geti selt Jar­nŠ­i, Har­so­i­ undraland... e­a Biophiliu (Wilsons e­a Bjarkar) fyrir sanngjarnt ver­. Til ■ess a­ au­velda fˇlki ■etta spruttu upp ˙tgefendur, bˇka, hljˇ­ritanna og tÝmarita. SÚrhŠf­ir a­illar sem ger­u hlutina ß hagkvŠmari hßtt en einyrkjar.

N˙ er kominn upp annar veruleiki. G÷mlu vi­skiptaveldin ri­a til falls, vegna ■ess a­ t÷lvu og netvŠ­ingin hefur grafi­ undan tangarhaldi ■eirra og vegna ■ess a­ hinir klassÝsku mi­lar eru ß undanhaldi.

Opi­ a­gengi og stuldur

Tveir mikilvŠgir ■Šttir Ý ■essu samhengi eru heimspeki t÷lvunarfrŠ­i og vÝsinda og mannlegt e­li. VÝkjum fyrst a­ heimspeki sem mj÷g margir "frÝtt-lifandi" t÷lvunarfrŠ­ingar vinna eftir. Ůetta er hugmyndin um opinn a­gang (open access), sem er sÚrstaklega sterk Ý linux-hluta netheima. Fj÷ldinn allur af forritum hafa veri­ skrifu­ me­ ■essu foror­i, forriti­ er opi­ og ÷llum a­gengilegt til breytinga og betrumbˇta, a­ ■vÝ skilyrtu a­ vi­komandi reyni ekki a­ selja ■a­ ■ri­ja a­illa.

Mannlega e­li­ kemur svo til leiks ■egar napster kynslˇ­in křs a­ hundsa h÷fundarÚtt. Fˇlki finnst ekkert mßl a­ stela tˇnlist, kvikmyndum, bˇkum og texta af netinu, jafnvel ■ˇtt ■a­ ■ř­i a­ Mugison e­a Stephen Hawking hafi ekki efni ß humar ■au jˇlin. Fyrir hvern mets÷luh÷fund eru ÷rugglega 100 e­a fleiri h÷fundar e­a listamenn sem rÚtt skrimta, og ■ß munar aldelis um hvert selt eintak af bˇk, diski e­a mp-■risti.

wikipedia

Einn vettvangur barßttu klassÝskra vi­skiptavelda og hins opna netsamfÚlags eru sÝ­ur eins og Wikipedia. Ůar er markmi­i­ a­ skapa opna alfrŠ­ior­abˇk, sem allir geta lagt sÝn lˇ­ ß vogaskßlarnar. Ůar geta margir sÚrfrŠ­ingar hjßlpast a­ til a­ skrifa skřra og a­gengilega pistla um mikilvŠgustu hugmyndir og sta­reyndir. Ůetta er frßbŠr hugmynd, en alls ekki fullkomin Ý framkvŠmd. Vinur minn lenti Ý ■vÝ a­ bÝtast vi­ nokkra sÚrfrŠ­inga um ßkve­i­ mßlefni, ■eir lei­rÚttu texta hvors annars ß vÝxl, ■vÝ a­ ■eir h÷f­u mj÷g mismunandi skilning ß grundvallaratri­unum. Lyktir mßlsins ur­u ■Šr a­ vinur minn var loka­ur ˙t af stjˇrnendum Wikipedia, Ý krafti fj÷ldans ■ß h÷f­u hinir betur. Vinur minn hefur stundum rangt fyrir sÚr, en spurning er hvort a­ fj÷ldakosning sÚ rÚtta lei­in til a­ ßkvar­a atri­i Ý alfrŠ­ior­abˇk. Encyclopedia Brittanica sem finnast ß m÷rgum Ýslenskum heimilum (alltaf mj÷g gamlar ˙tgßfur!) gengur ˙t ß hi­ gagnstŠ­a, sÚrfrŠ­ingar eru rß­nir til ■ess a­ uppfŠra hvert atri­i. Ekki er treyst ß fj÷lda, heldur bestu m÷gulegu ■ekkingu ß vi­komandi svi­i.

A­gengi a­ vÝsindagreinum

═ vÝsindum er a­gengi a­ frŠ­igreinum ansi sÚrstakt. Ůa­ komst snemma ß s˙ hef­ a­ vÝsindamenn sendu greinar til birtingar Ý fagtÝmaritum, sem ßkve­nir ˙tgefendur sßu um i) a­ fß faglega a­illa til a­ rřna og meta, ii) b˙a til prentunar, iii) prenta og iv) dreifa ß bˇkas÷fn og faga­illa. ═ langflestum tilfellum afs÷lu­u vÝsindamennirnir sÚr h÷fundarÚtti til ˙tgefenda. VÝsindamenn fß nŠstum aldrei grei­slur fyrir greinar e­a bŠkur (nema ■eir sem gefa ˙t vinsŠlar bŠkur eins og Skipulag alheimsins).á

Ůetta er all sÚrst÷k uppsetning, ■ar sem vÝsindamenn fß flestir peninga frß almenningi (samkeppnissjˇ­um ß vegum fylkja, rÝkis og rÝkjabandalaga (ESB). BandarÝska heilbrig­isstofnunin (NIH) ˙tdeilir hundrum millj÷r­um ß ßri ($31.2 milljar­ar ß ßri), en hefur gert ■ß kr÷fu a­ ■eir sem ■iggi styrki skuli sjß til ■ess a­ ni­urst÷­urnar sÚu ÷llum a­gengilegar. Ůa­ er skynsamlegt, rÝki­ borgar fyrir rannsˇkn og vill a­ ni­urst÷­urnar sÚu ekki lŠstar ni­ri Ý sk˙ffu. Ůessi heimspeki er sterk Ý vÝsindum og hefur margar birtingarmyndir (a­gengi a­ g÷gnum og kennit÷lur vÝsindamanna).

┴ sama tÝma bandarÝskir ■ingmenn stinga upp ß SOPA l÷gunum til a­ setja b÷nd ß hugverka■jˇfa, ■ß liggur fyrir ■inginu frumvarp um vÝsinda˙tgßfu a­ undirlagi fÚlags ˙tgefenda vÝsindatÝmarita. Ůetta lagafrumvarp er sett til h÷fu­s stefnu NIH. VÝsindamenn hafa barist gegn ■essu, en fagfÚl÷g ■eirra vir­ast steinsofandi (Academic publishers have become the enemies of science - Mike Taylor Ý the Guardian).

Vonandi hafa bandarÝskir ■ingmenn rŠnu ß a­ hafna ■essum lagafrumv÷rpum. Hitt er vÝst a­ mi­lun upplřsinga og ■ekkingar er a­ gj÷rbreytast. Opnir mi­lar og net ■ekkingar ver­a framtÝ­in. Ůa­ er okkar a­ tryggja a­ yfirv÷ld hafi ekki tŠki til a­ ritsko­a e­a fela efni ß vefnum. ١tt a­ vi­ treystum stjˇranum Ý br˙nni Ý dag til a­ misbeita ekki valdi sÝnu, ■ß er ˇm÷gulegt a­ vita hva­a Tebo­sTalibani getur nß­ v÷ldum Ý BandarÝkjunum e­a Erf­abreyttshatandi-bullukollur Ý ESB.

Innan vÝsinda er straumurinn frß hinum klassÝsku vÝsindaritum. Public library of Science (PLoS, sem gefur ˙t PLoS biology og PLoS one) er tilraun til a­ skapa mˇtsvar vi­ hinum einkareknu vÝsindatÝmarits-˙tgßfum. Ůar ■urfa h÷fundar a­ borga fyrir prentkostna­ (um 2000 dali - hŠgt a­ fß ■etta lŠkka­ e­a fellt ni­ur ef ma­ur kemur frß ■ri­ja heimslandi eins og Botswana e­a ═slandi). PLoS er reki­ ß n˙lli, me­ grei­slum fyrir ˙tgßfu, framl÷gum fÚlaga og einkaa­illa. G÷mlu veldin, Nature, Science, Elsevier hafa hakkast Ý PLoS, en ekki or­i­ ßgengt. PLoS one birtir greinar og umsagnir ritrřnara, opnar fyrir athugasemdir og umrŠ­ur um tilteknar greinar. Annar vettvangur fyrir opin sko­anaskipti vÝsindamanna er arxiv.org opinn sÝ­a fyrir handrit ß svi­i e­lisfrŠ­i, stŠr­frŠ­i, lÝffrŠ­i og skyldra greina. Ůar mß nßlgast 700.000+ handrit.

Nřjir vettvangar eru a­ koma Ý sta­ (e­a allavega sem rÝkuleg vi­bˇt) vi­ hi­ klassÝska ritrřningarferli sem g÷mlu tÝmaritin byggja ß.

Slagurinn sem stendur um SOPA og Wikipedia, er sem sagt hluti af stŠrra strÝ­i gamalla vi­skiptavelda og n˙tÝmalegrar hugsunar um a­gengi a­ g÷gnum. Mßli­ snertir bŠ­i frelsi Ý samfÚlaginu og framtÝ­ vÝsindastarfs.

═tarefni:

Academic publishers have become the enemies of science - Mike Taylor Ý the Guardian

New York Times Jan. 16. 2012á Cracking Open the Scientific Process THOMAS LIN


mbl.is Wikipedia lokar Ý 24 tÝma
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Erf­amengi og tjßning ■ess Ý 14 apategundum

F÷studaginn 20. jan˙ar 2012 mun Pßll Melsted lektor vi­ I­na­arverkfrŠ­i-, vÚlaverkfrŠ­i- og t÷lvunarfrŠ­ideild Hßskˇla ═slands halda erindi sem kallast Frumra­greining ß mRNA r÷­um.

Pßll er nřkominn til starfa vi­ H═, en vann sem nřdoktor vi­ rannsˇknir ß genatjßningu og ■rˇun me­al 12 tegunda mannapa, apa og skyldra tegunda. Erindi hans fjallar um nřjar lei­ir til a­ ra­a sama mRNA r÷­um ˙r lÝfverum sem ekki hafa veri­ ra­greindar a­ fullu. ═ erindinu ver­ur l÷g­ ßhersla ß eiginleika algrÝms og forrits sem Pßll hanna­i til a­ leysa ■etta vandamßl og tŠpt ß helstu ni­urst÷­um rannsˇknarinnar.

Tegundir me­ lÝtinn erf­abreytileiki innan stofns eru Ý hŠttu, af a­ me­ takmarka­an breytileika ß stofninn erfi­ara me­ a­ ■rˇast, t.d. ef umhverfi breytist.

Ůa­ er tali­ a­ tegundir Ý ˙trřmingarhŠttu sÚu sÚrstaklega veikar fyrir, ef erf­abreytileiki innan stofnsins sÚ or­inn mj÷g lÝtill. Pßll og fÚlagar hafa sřnt ■a­ er lÝti­ sem ekkert samband ß milli erf­abreytileika innan stofns og ■ess hvort a­ mannapa e­a apategund er ßlitin Ý ˙trřmingarhŠttu. S˙ sta­reynd bendir til a­ hŠgt sÚ a­ bjarga stofnum mannapa og apa, ef vi­ h÷fum rŠnu ß a­ vernda b˙svŠ­i ■eirra og hŠtta vei­um.

Pßll fjalla­i um lÝffrŠ­ilegar ni­urst÷­ur rannsˇkna sinna ß lÝffrŠ­irß­stefnunni sÝ­astli­inn nˇvember. ┌r ßgripi erindis hans.

Samanbur­arrannsˇknir ß erf­amengjum prÝmata hafa gefi­ gˇ­a innsřn inn Ý ■ß ■Štti ■rˇunar sem mˇta erf­afrŠ­ilegan fj÷lbreytileika og fundi­ lÝklegastu erf­afrŠ­ileguá ˙tskřringuá ß a­l÷gun einstakra tegunda a­ umhverfi sÝnu. Til ■essa hafa rannsˇknir veri­ takmarka­ar vi­ fßar tegundir. Fß erf­amengi prÝmataá eru ra­greind a­ fullu, ■ar ß me­al erf­amengi ■eirra tegunda sem eru Ý hva­ mestri ˙trřmingarhŠttu.

═ ■essari rannsˇkn h÷fum vi­ teki­ fyrsta skrefi­ til a­ br˙a ■etta bil me­ ■vÝ a­ ra­greina RNA ˙r lifrum margra einstaklinga fyrir 16 tegundir spendřra, ■ar ß me­al manna og 11 annarra prÝmata. Af ■essum 11 prÝm÷tum eru 5 lem˙rar, letiapar og galagˇapar ■ar sem lÝti­ e­a ekkert er ■ekkt um erf­amengi ■eirra.

Til a­á greina g÷gnin ■rˇu­um vi­ a­fer­ir vi­ frumra­greiningu ß mRNA g÷gnum ˙r hßhra­ara­greinum. Alls voru 5721 gen ra­greind a­ me­altali fyrir hverja tegund. ┌t frß ■essum g÷gnum var hŠgt a­ bera saman erf­abreytileikaá og a­greiningu milli tegunda bŠ­i frß genar÷­unum sjßlfum og g÷gnum um tjßningu gena.

Vi­ fundum mynstur Ý breytileika gena og genahˇpa sem samsvarar jßkvŠ­u vali, ■ar ß me­al 18faldan fj÷lda gena (mi­a­ vi­ n˙lltilgßtu) ˙r genahˇpi oxunarkorna sem hafa lÝklega ■rˇast undir jßkvŠ­u vali Ý forfe­rum prÝmata.á

Erindi­ ver­ur flutt ß ensku.

F÷studagfyrirlestrar LÝffrŠ­istofnunar hefjast kl 12:30 Ý stofu 130 Ý Ískju, Nßtt˙rufrŠ­ah˙si H═. Ůeir eru ÷llum opnir me­ h˙sr˙m leyfir. Dagskrß Ý heild sinni mß nßlgast ß vef LÝf og umhverfisvÝsindadeildar H═.

Vi­tal var vi­ Pßl Ý morgun˙tvarpi rßsar 2 n˙ Ý vikunni.

Lei­rÚtting, Ý fyrstu ˙tgßfu pistils stˇ­ 13. jan˙ar, rÚtt er a­ erindi­ ver­ur 20. jan˙ar. Velvir­ingar er be­i­ ß ■essum mist÷kum.

═tarefni

Comparative RNA sequencing reveals substantial genetic variation in endangered primates. Perry GH, Melsted P, Marioni JC, Wang Y, Bainer R, Pickrell JK, Michelini K, Zehr S, Yoder AD, Stephens M, Pritchard JK, Gilad Y. Genome Res. 2012 Jan 3.


Ëlmur hugi og ■unglyndur

FÚlagi Steindˇr var Ý vi­tali ß Rßs 2 Ý morgun (HŠtti a­ taka ge­lyf). Vi­tali­ er sÚrstaklega hugvekjandi og hjßlpar vonandi fˇlki sem ■jßist af ge­sj˙kdˇmum og hefur hvorki fundi­ lÝkn nÚ lŠkningu.

Af vef ruv.is:

Ge­lŠknar hafa sagt Steindˇri Erlingssyni, vÝsindasagnfrŠ­i og lÝffrŠ­ingi, oftar en hann kŠrir sig um a­ muna, a­ hann ■urfi a­ vera ß ge­lyfjum alla Švi. Hann var greindur me­ eitt alvarlegasta ■unglyndi sem lŠknar h÷f­u sÚ­ og glÝmdi vi­ ■a­ og mikinn kvÝ­a Ý meira en tuttugu ßr.

ŮvÝ fylgdi lÝka mikil manÝa. Hann hŠtti ß lyfjunum fyrir nokkrum ßrum og ßkva­ a­ takast ß vi­ sj˙kdˇm sinn me­ ÷­rum a­fer­um. Hann sag­iáÝ Morgun˙tvarpi Rßsar 2áfrß barßttunni vi­ ge­sj˙kdˇma og miklum ßt÷kum milli frŠ­imannsins og sj˙klingsins en hann hefurásjßlfur skrifa­ miki­ um vÝsindi og heilbrig­ismßl.áFyrir tveimur ßrum kynntist hann ge­lŠkni sem breytti lÝfi hans. ═ vi­talstÝmum var hann lßtinn setja upp persˇnuleg leikrit ■ar sem frŠ­ima­urinn og sj˙klingurinn tˇkust ß. Steindˇr fˇr a­ hreyfa sig og takast ß vi­ sj˙kdˇminn me­ eigin vilja og hugarafli. Hann telur a­ ■a­áhafi veri­ rÚtt ßkv÷r­un hjß sÚr, ß sÝnum tÝma, a­ hŠtta a­ taka lyf. En segir hins vegar a­ oft geti lyf veri­ afar gagnleg. Ůa­ mß lesa nßnar um etta Ý grein sem Steindˇr skrifar Ý nřjasta tÝmariti Ge­verndar.

Vi­ fj÷llu­um a­eins um grein Steindˇrs Ý Ge­vernd Ý lok sÝ­asta ßrs (FrŠ­ima­urinn og Sj˙klingurinn).á

Ge­vernd: Rit Ge­verndarfÚlags ═slands ( Frß vonleysi til vonar: Huglei­ingar frŠ­imanns um sj˙kling, ge­lyf og bata, 40: 24-29, 2011.)


James F. Crow er fallinn frß

Lengi framan af sÝ­ustu ÷ld hÚldu vÝsindamenn a­ geislun vŠri einungis hŠttuleg Ý miklu magni. En Ý upphafi kjarnorkualdar komu fram ßhyggjur um a­ minni geislun gŠti einnig veri­ hŠttuleg, ■vÝ a­ h˙n myndi smßm saman valda breytingum ß erf­aefni einstaklinga, bŠ­i Ý venjulegum vefjum og kynfrumum.

BandarÝska vÝsinda akademÝan (National science academy) setti ß fˇt nefndir sÚrfrˇ­ra erf­afrŠ­inga til a­ meta ßhrif geislunar ß erf­aefni. Herman Muller haf­i sřnt a­ sterk geislun leiddi til litningabrota (og hlaut Nˇbelsver­launin fyrir uppg÷tvun sÝna).

James F. Crow sem fÚll frß n˙ Ý upphafi ßrs, var skipa­ur Ý ■essa nefnd og fleiri ß■ekkar sem Ý kj÷lfari­ fylgdu. SÚrsvi­ hans var stofnerf­afrŠ­i (population genetics) sem snřst um e­li st÷kkbreytinga, ßhrif ■eirra, erf­ir og hvernig ■Šr vi­haldast Ý stofnum lÝfvera. SlÝkt er ßkaflega mikilvŠgt ■egar vi­ viljum vita hva­a ßhrif st÷kkbreytandi efni e­a geislar hafa ß lÝfverur og stofna ■eirra.

crow_jim_2006_002Mynd af James Crow af vef Madison hßskˇla Ý Wisconsin, hann spilar ß vݡluna sÝna (hann lÚk me­ symfonÝu hljˇmsveit Madison til 1994).

Hann og samstarfsmenn drˇgu saman margar ni­urst÷­ur, m.a. g÷gn frß fluguerf­afrŠ­ingnum Edward Lewis sem leiddi lÝkur a­ ■vÝ a­ geislun řtti undir hvÝtblŠ­i (Lewis 1957). Ůa­ kom nefnilega Ý ljˇs a­ geislun er hŠttuleg, jafnvel ■ˇtt Ý litlu mŠli sÚ. VŠg geislun Ý langan tÝma getur haft jafn slŠm ßhrif og mikil geislun Ý stuttan tÝma.

Nř rannsˇkn ß fj÷lda hvÝtblŠ­is tilfella Ý b÷rnum ß ßrunum 2003-2007 Ý nßgrenni franskra kjarnorkuvera fellur alveg a­ ■essari ni­urst÷­u. G÷gn fr÷nsku vÝsindamannana eru frekar veik, ßhŠttuhlutfalli­ (odds ratio - OR) er 1.9. Íryggism÷rkin ß ßhŠttuhlutfallinu eru frß 1.0 til 3.3, ef hlutfalli­ er 1.0 ■ß er engin ßhŠtta, en ef OR er 2, ■ß eru tvisvar sinnum fleiri sj˙klingar en b˙ast mß vi­ (t.d. 2/1000 fjarri kjarnorkuverum en 4/1000 nŠrri kjarnorkuverum - ATH ■essar t÷lur eru tilb˙nar, til a­ ˙tskřra OR).

Ůa­ sem reyndar bendir til ■ess a­ ßhrif kjarnorkuveranna ß hvÝtblŠ­i sÚu mj÷g veik (ef ■ß raunveruleg) er a­ greinin fann ekki samband fyrir b÷rn sem fŠddust ß milli 1990 til 2001, e­a ■egar g÷gnin eru ÷ll greind Ý heild.

١tt a­ kjarnorkuver sÚu hrŠ­ileg uppfinning, ■ß hefur verkfrŠ­ingum tekist a­ draga mj÷g ˙r mengun vegna geislavirkra efna. Allavega n˙ ß d÷gum. Ma­ur hugsar til ■ess me­ hryllingi hvernig fer eftir 5-100 kynslˇ­ir, ef samfÚlag manna hŠttir a­ geta fjßrfest Ý stßli og steypu til a­ loka inni geislavirkan ˙rgang sem hefur safnast upp ß j÷r­inni.

James Crow bar­ist fyrir banni ß kjarnorkutilraunum, sÚrstaklega sprengingum ofanjar­ar sem leiddu til hŠkkunar ß hlutfalli geislavirkra sameinda Ý andr˙msloftinu. Hann tˇk einnig ■ßtt Ý umrŠ­u um ■a­ hvernig nřta mŠtti DNA til a­ greina lÝfsřni, t.d. Ý glŠparannsˇknum.

James Crow var lŠrifa­ir margra stofnerf­afrŠ­inga, en vara­i fˇlk vi­ ■vÝ a­ ■etta vŠri erfitt fag og ˇlÝklegt til vinsŠlda Ý lÝffrŠ­i. Hann sß ekki fyrir ■ß byltingu sem hefur or­i­ ß lÝffrŠ­i, me­ ra­greiningu erf­amengis mannsins og rannsˇknum sem sko­a ■˙sundir e­a milljˇnir st÷kkbreytinga jafnt Ý bleikjum og himnuskˇf. N˙ vilja mj÷g margir lÝffrŠ­ingar i­ka stofnerf­afrŠ­i, sem er skemmtilegur vi­sn˙ningur vi­horfi til einnar stŠr­frŠ­ilegastu grein lÝfrŠ­innar.

James var einnig mikilvirtur kennar og einn ritstjˇra vÝsindatÝmaritsins Genetics Ý nokkra ßratugi. Hann var­ 95 ßra Ý fyrra og af ■vÝ tilefni birtast n˙ greinar um st÷rf hans Ý Genetics. ŮvÝ mi­ur entist honum ekki Švin til a­ lesa allar greinarnar, en hann nß­i grein sem Daniel Hartl skrifa­i. Ůar rŠddi Dan um upplifun sÝna sem nemandi Ý grunnk˙rs Ý erf­afrŠ­i, sem James kenndi:

I met him personally only after the midterm exam when an anonymous grader had marked my fill-in answer ôplieotropyö as wrong without explanation. I made my way to the New Genetics Building (now called the Old Genetics Building) on Henry Mall, where I introduced myself to Professor Crow and inquired why the answer was marked wrong. He cheerfully explained that that answer was wrong because the spelling was incorrect. I argued that, given the context, any reasonable person would have known what I meant. But he countered genially with the remark that grading must be based on what students write, not what they mean.

Or­i­ sem Dan Hartl flaska­i ß var fj÷lvirkni (pleiotropy), sem ■ř­ir a­ gen hafi ßhrif ß tvo e­a fleiri eiginleika. Fj÷lvirkni er reglan Ý lÝfverum, Úg hef enn■ß ekki sÚ­ gen sem hefur einungis eitt hlutverk. ═ gegnum ■rˇunars÷guna hafa flest gen fengi­ fleiri en eitt hlutverk og valda ■eim a­ ■vÝ er vir­ist ßgŠtlega.

═tarefni.á

Claire Sermage-Faure o.fl. Childhood leukemia around French nuclear power plants ľ the Geocap study, 2002-2007 International journal of cancer DOI:á10.1002/ijc.27425

MBL.is Aukin tÝ­ni hvÝtblŠ­is Ý nßgrenni kjarnorkuvera 11. jan. 2012.

Nicolas Wade James F. Crow, Population Genetics Pioneer, Dies at 95 NY Times, 11. jan. 2012.

áSeymour Abrahamson James F. Crow: His Life in Public Service Genetics January 2012 190:1-4; doi:10.1534/genetics.111.135186 Abstract

áDaniel L. Hartl James F. Crow and the Art of Teaching and Mentoring Genetics December 2011 189:1129-1133; doi:10.1534/genetics.111.135160á

Lewis E. B. , 1957Leukemia and ionizing radiation. Science 125: 965972.Abstract

á


mbl.is Aukin tÝ­ni hvÝtblŠ­is Ý nßgrenni kjarnorkuvera
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

NŠsta sÝ­a

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.