Leita Ý frÚttum mbl.is

Veldur erf­abreyttur maÝs krabbameinum Ý m÷nnum?

Erf­abreyttar lÝfverur eru umdeildar. ŮŠr eru b˙nar til me­ erf­atŠkni, sem gerir vÝsindam÷nnum kleift a­ flytja gen ˙r einni lÝfveru yfir Ý a­ra. Jafnvel ˙r bakterÝu yfir Ý pl÷ntur. ╔g hef skrifa­ t÷luvert um erf­abreyttar lÝfverur komi­ ■eim og erf­atŠkninni til varnar. HÚr er lyklabor­i­ aftur lami­, ■vÝ Ý vikunni birtist ritrřnd rannsˇkn frß Giles-Eric Serilini og fÚl÷gum hans vi­ hßskˇlann Ý Caen Ý Frakklandi.

Uppsetning tilraunar

Ůar er lřst fŠ­utilraun, 200 rottum er skipt Ý 10 hˇpa (me­ j÷fnum kynjahlutf÷llum). HvÝtar rottur af stofninum Sprague-Dawley voru nota­ar Ý rannsˇkninni. Vita­ er a­ Ý ■eim myndast mj÷g gjarnan krabbamein (brjˇstamein a­allega) ef dřrin bor­a ˇhˇflega miki­.

Hˇpur tuttugu rotta til vi­mi­unar fÚkk venjulegan maÝs Ý Štinu, en hinir nÝu hˇparnir fengu erf­abreyttan maÝs (roundup-ready), erf­abreyttan maÝs af akri sem var spreyja­ur me­ eitrinu (roundup) e­a venjulegan maÝs og roundup Ý drykkjavatninu. Athuga­ var hvort a­ styrkur hef­i ßhrif, me­ ■vÝ a­ bŠta mismiklu af erf­abreytta maÝsnum Ý fŠ­una (11%, 22% e­a 33%), e­a hafa mismiki­ af Roundup Ý vatninu.

Uppsetningin er ßgŠt, nema hva­ vi­mi­unarhˇpurinn er helst til lÝtill a­ mÝnu viti. Og ■a­ hef­i veri­ mj÷g gott a­ hafa ˇhß­ar endurtekningar af rottuhˇpunum, e­a jafnvel annan stofn (meira um ■a­ sÝ­ar).

Ni­urst÷­ur og ßlyktanir hˇpsins voru kynntar ß bla­amannafundi nřlega. GagnstŠtt venju, fengu bla­amenn ekki eintak af vÝsindagreininni fyrirfram, nema ■eir undirritu­u "Non-disclosure samning". (Ůa­ er ˇheppilegt, ■vÝ ■a­ gefur bla­am÷nnum styttri tÝma a­ leita ßlits ˇhß­ra a­illa, ß­ur en frÚttirnar fara Ý lofti­.)

┴lyktanir rannsˇknarinnar eru slßandi. Erf­abreyttur maÝs og illgresiseitri­ roundup drepur rottur og eykur tÝ­ni krabbameina. Ůa­ er hins vegar vert a­ kafa a­eins Ý g÷gnin. Ůeir segja a­ dßnartÝ­ni rotta sem fengu erf­abreyttan maÝs e­a maÝs rŠkta­an me­ roundup sÚ hŠrri en vi­mi­unarhˇpsins. Einnig a­ tÝ­ni krabbameina sÚ hŠrri me­al ■eirra sem fengu me­h÷ndlun en tuttugu vi­mi­unarrottaanna. Reyndar vantar t÷lfrŠ­i Ý greinina, sem ■ř­ir a­ ■eir geta ekki sta­hŠft a­ um marktŠk ßhrif sÚ a­ rŠ­a. Ůegar rřnt er Ý myndirnar mß e.t.v. sjß ßhrif Ý kvendřrum en ekkert Ý karldřrum. (sjß mynd 1 ß vefsÝ­u tÝmaritsins) Fleiri agn˙ar ß greininni eru rŠddir hÚr ne­ar.

Hva­ ■ř­ir ■etta - er roundup-ready erf­abreyttur maÝs hŠttulegur m÷nnum?

═ ■essu tilfelli voru rottur nota­ar sem lÝkan til a­ kanna m÷guleg ßhrif af erf­abreyttri pl÷ntu og ßhrifum illgresiseiturs. Ni­urst÷­urnar virka afdrßttarlausar, en spurning er hvort a­ samskonar maÝs (e­a afur­ir af ÷krum sem eru spreyja­ir me­ roundup) sÚu hŠttulegur m÷nnum? Ůetta mß brjˇta ni­ur Ý nokkrar spurningar:

1) hversu gott lÝkan fyrir lÝffrŠ­i mannsins er rottan?

Svari­ er a­ rottan er gˇ­ fyrir sumar rannsˇknir en slŠm fyrir a­rar. T.d. er rottan ekki gott lÝkan fyrir HIV rannsˇknir, vegna ■ess a­ ˇnŠmiskerfi ■eirra er harla ˇlÝkt okkar. Hins vegar er nagdřri­, eins og skylda tegundin m˙s, ßgŠtt til a­ skilja ■roskun margra lÝffŠra, sÚrstaklega lÝffŠra sem eiga langa ■rˇunars÷gu.

2) hversu gott lÝkan er ■essi tiltekni rottustofn?

Er ■essi tiltekna ger­ af rottum sÚ gott lÝkan fyrir rannsˇknir ß eiturßhrifum fŠ­u?á ╔g veit ekki svari­ - en eiturefnafrŠ­ingar e­a nagdřrasÚrfrŠ­ingar Šttu a­ geta svara­ ■vÝ. Ůa­ er ÷rlÝti­ tortryggilegt a­ ■essi stofn sÚ ˙tsettur fyrir krabbameinum ef um ofeldi er a­ rŠ­a. ŮvÝ vŠri mj÷g mikilvŠgt a­ tryggja a­ allir hˇpar (vi­mi­ og hinir) fßi jafnmiki­ a­ bor­a. Ůeir segjast mŠla fŠ­uinnt÷ku en rŠ­a ekki ßhrif hennar.

3) hva­ segja a­rar rannsˇknir?

═ vÝsindum er nau­synlegt a­á endurtaka rannsˇknir. Ůa­ er ekki nˇg a­ einn a­illi fßi tilteknar ni­urst÷­ur. Hann ■arf a­ lřsa framkvŠmdinni nŠgilega vel, og a­rir a­ geta endurtaki­ hana og fengi­ s÷mu (ß■ekkar) ni­urst÷­ur, til a­ vÝsindasamfÚlagi­ ÷­list tiltr˙ ß hugmyndinni. Nokkrar rannsˇknir hafa veri­ ger­ar ß erf­abreyttum mais, en ■Šr hafa ekki fundi­ nein ska­leg ßhrif.

Ůa­ vi­urkennist a­ ■Šr tˇku einungis til 90 daga tÝmabils. Ůa­ er fullkomlega sanngjarnt a­ krefjast langtÝmarannsˇkna.

En sta­an er s˙ a­ fj÷ldi ritrřndra rannsˇkna hefur ekki fundi­ nein ßhrif. Ůessi rannsˇkn Serilinis sřnir ska­leg ßhrif. Hvernig samrřmum vi­ ■etta tvennt?

a) Eru ßhrif til sta­ar, en ■au finnast bara Ý lengri tÝma rannsˇknum.

b) ┴hrif eru til sta­ar, en ■au eru ■a­ veik a­ ■au finnast bara Ý fßum rannsˇknum?

c)á Engin ßhrif, ni­ursta­a Serilinis og fÚlaga er jßkvŠ­ vegna tilviljunar (b˙ast mß vi­ marktŠkum ni­urst÷­um Ý 1 af hverri 20 tilraunum - einungis vegna tilviljunar. SamkvŠmt grunnsetningum t÷lfrŠ­innar ■vÝ vi­ sŠttum okkur vi­ "falskar jßkvŠ­ar" - "false positive" ni­urst÷­ur Ý 5% tilfella).

d)á Engin ßhrif en Serilini og fÚlagar oft˙lka ni­urst÷­ur sÝnar e­a h÷nnu­u tilraunina vitlaust.

e)á ┴hrif eru til sta­ar, en allir hinir vÝsindamennirnir vant˙lka ni­urst÷­ur sÝnar e­a h÷nnu­u tilraunirnar vitlaust.

MÚr finnst lÝklegast a­ kostur b) e­a c) sÚ sß rÚtti. Ef vi­ ■urfum a­ velja ß milli d) og e), ■ß telst fyrri kosturinn lÝklegri, ß ■vÝ prinsippi a­ samsŠri gengur bara upp ef fßir standa a­ ■vÝ.

4) Hva­a ni­urst÷­um getum vi­ treyst?

I n˙tÝma samfÚlagi er offrambo­ ß upplřsingum, frß auglřsendum, sÚrhagsmunahˇpum, stjˇrnv÷ldum, sveitastjˇrnum og frŠ­im÷nnum. Hvernig ß hinn almenni borgari a­ vinna ˙r ■essum upplřsingum og hvernig getur hann teki­ sÝna sjßlfstŠ­u ßkv÷r­un? ═ ■essu tilfelli eru helstu a­illarnir fyrirtŠkin sem selja erf­abreyttar lÝfverur (og illgresisey­i), stjˇrnv÷ld sem vilja tryggja ÷ryggi borgaranna, stjˇrnmßlamenn sem vilja ■a­ sama og stjˇrnv÷ld og atkvŠ­i a­ auki, hagsmunsamt÷k og fyrirtŠki sem hag hafa af ■vÝ a­ mˇta neyslumynstur almennings. LÝfvÝsindamenn hafa ˇbeinna hagsmuna a­ gŠta, ■vÝ a­ l÷ggj÷f um erf­abreyttar lÝfverur setur rannsˇknum ■eirra skor­ur (sem kosta peninga).

═ mßlinu mß stilla upp tveimur andstŠ­um hˇpum. Serilini og nokkir samstarfsmanna hans, eru Ý ÷­rum hˇpnum. Hann hefur birt nokkrar rannsˇknir ß erf­abreyttum pl÷ntum, og nŠr alltaf fundi­ eitthva­ ■eim til forßttu. Hann er einnig forst÷­uma­ur Committee for Research and Independent Information on Genetic Engineering, sem er sjßlfseignarstofnun me­ ■etta markmi­ (CRIIGEN is an independent non-profit organization of scientific counter-expertise to study GMOs, pesticides and impacts of pollutants on health and environment, and to develop non polluting alternatives.). Serilini og fÚlagar lřsa ■vÝ yfir a­ engir hagsmunaßrekstrar sÚu tengdir rannsˇknunum.

═ hinum hˇpnum eru nŠr allir a­rir vÝsindamenn, sem hafa kanna­ eiginleika og ßhrif erf­abreyttra lÝfvera. Me­al annars eru menn sem hafa fari­ Ý saumana ß rannsˇknum Serilinis og gagnrřnt ■Šr fyrir ˇfaglega t÷lfrŠ­i, oft˙lkanir ß ni­urst÷­um og hreinar řkjur.

═ kj÷lfari­ ß birtingu ■essarar rannsˇknar hefur frekar skerpst ß ■essum lÝnum en hitt.

5) hvar liggur s÷nnunarbyr­in?

Ůa­ er algengt a­ rŠtt sÚ um s÷nnurnarbyr­i Ý umrŠ­u um erf­abreyttar lÝfverur. AndstŠ­ingar ■eirra sta­hŠfa a­ ekki hafi veri­ sanna­ a­ ■Šr hafi ekki ska­leg ßhrif. ┴ me­an ■eir sem verja erf­abreyttar lÝfverur segja a­ slÝk krafa sÚ ˇraunhŠf, ■vÝ ekki beitum vi­ henni ß a­rar nřjungar Ý matvŠlaframlei­slu (e­a spjaldt÷lvur, nanotŠkni, snyrtiv÷rur og tˇnlist). Vi­ getum aldrei sanna­ a­ erf­abreyttar pl÷ntur hafi engin ßhrif, frekar en a­ vi­ getum sanna­ a­ skyr sÚ ekki krabbameinsvaldandi. Reyndar vita nŠringarfrŠ­ingar a­ vissir fŠ­uflokkar e­a matarvenjur auka lÝkurnar ß tilteknum krabbameinum, sem sjß mß Ý landfrŠ­ilegum mun ß tÝ­ni vissra krabbameina.

6) hvar liggur ßbyrg­in?

┴byrg­ vÝsindamanna er a­ rannsaka mikilvŠg vi­fangsefni, og ef ■au tengjast almannahagsmunum mi­la af ■ekkingu sinni af kunnßttu og hˇfsemi. Ůeir Šttu a­ varast of stˇrar yfirlřsingar, bŠ­i um m÷gulega hŠttu og um a­ engin hŠtta sÚ ß fer­um. Ůa­ ß vi­ um rannsˇknir ß e­lisfrŠ­i, efnafrŠ­i, lÝffrŠ­i og lŠknisfrŠ­i. ═ ■essu tilfelli hafa margar rannsˇknir kanna­ spurninguna um ßhŠttu af erf­abreyttum nytjapl÷ntum, og ekki fundi­ neina vÝsbendingu um ska­leg ßhrif. Sannarlega er m÷guleiki a­ vi­ h÷fum ekki kanna­ rÚtta ■Štti, e­a ß rÚttan hßtt. SÝ­an er ■a­ spurning hvort a­ vi­ viljum a­ vÝsindamennirnir hrˇpi ˙lfur Ý hvert sinn sem ■eim grunar a­ eitthva­ hrŠ­ilegt sÚ a­ fara a­ gerast (a­ sandsÝli­ sÚ a­ hverfa, a­ makrÝllinn sÚ a­ bor­a sandsÝli­, a­ lundarnir sÚu ekki nˇgu hamingjusamir, a­ rjˇmatertur sÚu ˇhollar, a­ hreyfing slÝti likamanum, a­ hef­bundin matvŠli muni ganga til ■urr­ar). ╔g er hallur undir hˇfstilltari umrŠ­ur, og ß mßlefnalegum grunni. UmrŠ­a um erf­abreyttar lÝfverur vekur miklar tilfinningar, og oft er grauta­ saman tilfinningalegum, fÚlagslegum og mishaldbŠrum lÝffrŠ­ilegum r÷kum.

7) er Roundup (glyphosate) hŠttulegt m÷nnum?

Ůessi spurning hefur veri­ k÷nnu­ Ý amk 20 mismunandi rannsˇknum. Greining Pamelu Mink og fÚlaga ß ■essum rannsˇknum, bendir til ■ess a­ glyphosate Ý ■eim styrk sem ■a­ berst Ý fˇlk auki ekki lÝkurnar ß krabbameini.

Our review found no consistent pattern of positive associations indicating a causal relationship between total cancer (in adults or children) or any site-specific cancer and exposure to glyphosate.

En ■au mŠla samt me­ ■vÝ a­ vi­ flokkum og fylgjumst me­ ■essu efnum.

Annmarkar vi­ tilraun og framkvŠmd

Nokkrir annmarkar eru ß rannsˇkninn (sjß sÚrstaklega samantekt ß sÝ­u Bresku heilbrig­is■jˇnustunar: Claims of GM foods 'link to cancer' disputed by other researchers).

Forvitnilegt er a­ engin magnßhrif e­a samlagningarßhrif eru greind. Ů.e. engin aukning er ß dßnartÝ­ni e­a krabbameinum ß milli rotta sem fß 11%, 22% e­a 33% af erf­abreyttum maÝs (nÚ af roundup me­h÷ndlun). Einnig mŠtti b˙ast vi­ samlagningarßhrifum ef erf­abreytti maÝsinn og illgresiseitri­ hef­u ßhrif ß mismunandi vegu. Ůa­ eitt og sÚr er ekki SlÝk ßhrif sjßst ekki Ý g÷gnunum.

╔g tel ßkaflega brřnt a­ endurtaka tilraunina, helst me­ fleiri rottum til vi­mi­unar (sjß a­ ofan), Ý fleiri stofnun og ß ˇlÝkum rannsˇknastofum. MikilvŠgt er einnig a­ uppsetningin sÚ ■annig a­ ■eir sem framkvŠmi tilraunina, viti ekki hva­a fŠ­i hva­a rotta er a­ fß. Ůetta er krafan um blinda tilraun, rotturnar fß fŠ­u A, B, C...o.s.frv. en sß sem sinnir nagdřrunum vita ekki samsetningu hverrar bl÷ndu fyrir sig.á Ath. Úg er ekki a­ sta­hŠfa a­ "athuganda" ßhrif hafi veri­ ßstŠ­an fyrir ■vÝ a­ vi­mi­unar rotturnar fengu ekki krabbamein og lif­u lengur. Heldur vill Úg bara sjß betur uppsetta tilraun.

Lokaor­

Ůa­ ver­ur a­ vi­urkennast a­ vi­ upphaf lesturs greinarinnar ■ß var Úg frekar efins um mikilvŠgi hennar. ═tarlegur lestur sannfŠr­i mig ekki um a­ erf­abreyttur maÝs (e­a roundup) sÚu hŠttuleg heilsu manna. ╔g tel hins vegar mikilvŠgt a­ tilraunin sÚ endurtekin, helst af nokkrum ˇhß­um hˇpum og me­ ÷­rum rottuastofnum. Samt grunar mig a­ ef slÝkar rannsˇknir hrekja ni­urst÷­ur Seralini, ■ß muni ■Šr aldrei ver­a rŠddar jafn Ýtarlega og ■essi grein. Engin ■eirra frÚtta sem Úg las, greindi t.d. frß ni­urst÷­um fr˙ Mink og fÚlaga um a­ Roundup vir­ist ekki tengjast krabbameinum. ŮvÝ mi­ur sŠkjum vi­ mannfˇlk Ý hasar og lŠti, og kunnum ekki almennilega a­ meta gildi hˇfstilltrar umrŠ­u e­a vÝsindavinnu.

═tarefni, heimildir og dŠmi um umrŠ­una.

Long term toxicity of a Roundup herbicide and a Roundup-tolerant genetically modified maizeá Gilles-Eric SÚralini, Emilie Clair, Robin Mesnage, Steeve Gress, Nicolas Defarge, Manuela Malatesta, Didier Hennequin, JoŰl Spiroux de Vend˘mois Food and Chemical Toxicology Available online 19 September 2012

NHS: Claims of GM foods 'link to cancer' disputed by other researchers

Epidemiologic studies of glyphosate and cancer: A review Pamela J. Mink, Jack S. Mandel, Bonnielin K. Sceurman, Jessica I. Lundiná Regulatory Toxicology and Pharmacology Volume 63, Issue 3, August 2012, Pages 440–452.

Erna Magn˙sdˇttir Ska­semi erf­abreyttra matvŠla http://www.vantru.is/2012/09/21/13.00/

Egill Helgason Rannsˇkn sřnir hŠttu vegna erf­abreytts maÝs

Lei­rÚtting. ═ fyrstu ˙tgßfu pistils rugla­i Úg saman m˙s og rottum, sem er kannski vottur um ßvaxtaflugusnobb af minni hßlfu. Munurinn ß ■essum nagdřrum hefur ekki ßhrif ß inntak greinarinnar.


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Athugasemdir

1 identicon

Smß ruglingur Ý dřrafrŠ­inni hjß ■Úr. ═ rannsˇkninni voru br˙ka­ar rottur, ekki mřs.

Gu­mundur Gu­mundsson (IP-tala skrß­) 21.9.2012 kl. 17:07

2 identicon

Takk fyrir ■essa fŠrslu. Ůessu ■arf a­ deila, n˙na ■egar allt logar ˙t af fr÷nsku rannsˇkninni.

Vildi bara benda ■Úr ß a­ lei­rÚtta li­ c) hÚr fyrir ofan en ■ar ■arf anna­hvort a­ standa "ˇmarktŠk" e­a "19 af hverjum 20 tilraunum" (hlutf÷llin eru ÷fug eins og greinin er n˙na).

Selma Kßradˇttir (IP-tala skrß­) 21.9.2012 kl. 19:26

3 Smßmynd: Arnar Pßlsson

Takk fyrir ßbendinguna Gu­mundur. MÚr var strÝtt Ý vinnunni af ■essu.

Takk einnig Selma. Atri­i c var ekki nŠgilega vel or­a­. Hugmyndin er a­ Ý rannsˇknum leyfum vi­ falskar jßkvŠ­ar ni­urst÷­ur Ý 1 af 20 tilfellum. Ůa­ er m÷gulegt a­ jßkvŠ­a ni­ursta­a Seralinis og fÚlaga sÚ s˙ ni­ursta­a.

En ef Seralini fŠr alltaf jßkvŠ­ar ni­urst÷­ur en allir a­rir alltaf neikvŠ­ar, ■ß er liklega eitthva­ anna­ Ý gangi.

Arnar Pßlsson, 21.9.2012 kl. 21:43

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband